-A
+A

Publikacje NDAP

 

Szefowie, kierownicy i współpracownicy Biura Studiów Wywiadu Przemysłowego oddziału II KG ZWZ/AK, Danuta Stępniewska (Warszawa 2010, ss. 65, ISBN 978-83-62421-01-5)

Książka prezentuje sylwetki Polaków biorących udział w operacjach polskiego wywiadu przemysłowego w czasie II wojny światowej i jest niezwykle interesującym źródłem wiedzy odsłaniającym kulisy pracy polskich służb wywiadowczych i ich roli w rozstrzygnięciu wojny.

Będąca punktem odniesienia dla nowowydanej ksiązki pozycja "Meldunki miesięczne Wywiadu Przemysłowego KG ZWZ/AK 1941-1944" obejmuje faksymile meldunków szpiegowskich wysyłanych do Sztabu Naczelnego Wodza w Londynie przez pracowników Oddziału II Związku Walki Zbrojnej, a potem Armii Krajowej. Praca ma charakter unikatowy, gdyż są to ocalałe kopie meldunków ukrywanych w kraju. Po II wojnie światowej całe archiwum Oddziału II i VI Sztabu Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych przejęli Anglicy i być może zniszczyli. W części wprowadzającej, pióra Andrzeja Glassa, obok omówienia treści dokumentów zamieszczono dwa cenne artykuły o charakterze historyczno-wspomnieniowym, autorstwa Hanny Mickiewiczowej i Danuty Stępniewskiej, bohaterek polskiego ruchu oporu AK.

Cena: 21,50 zł
Sprzedaż publikacji "Szefowie, kierownicy i współpracownicy (...)" prowadzi Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych.

The Heads, Managers and Collaborators of The Industrial Intelligence Studies KG ZWZ/AK II Branch, Danuta Stępniewska (Warszawa 2010, ss. 65, ISBN 978-83-62421-01-5)

The book presents profiles of Poles who participated in the Polish industrial espionage during the World War II and is an extremely interesting source revealing the inside story of Polish intelligence and their role in deciding about the end of the War.

As a reference point for the newly published book, the book entitled “Meldunki miesięczne Wywiadu Przemysłowego KG ZWZ/AK 1941-1944” includes facsimiles of spy reports sent to the Staff of Commander in Chief in London by the employees of the 2nd Division of Armed Struggle and later Home Army. The work is of unique character since these are saved copies of reports that were hidden in Poland. After the World War II entire archive of the 2nd and 6th Division of the Staff of Commander in Chief of Polish Armed Forces was taken over by the English and probably destroyed. In the introduction written by Andrzej Glass, apart from the review of documents two valuable articles of historical and reminiscent character were presented, written by Hanna Mickiewiczowa and Danuta Stępniewska heroes of the Polish Home Army resistance.

Price: PLN 21,50
The book "The Heads, Managers and Collaborators (...)" can be purchased from the Head Office of the State Archives.


Mord katyński. Siedemdziesiąt lat drogi do prawdy, W. Materski, Warszawa 2010 r. ss. 155, aneks dok., fot. ISBN 978-83-6242-00-8

Wiosną 1940 r. reżim sowiecki dokonał ludobójstwa na żołnierzach polskich, będących jeńcami wojennymi. Wymordowano wiele tysięcy światłych obywateli II Rzeczpospolitej, stanowiących esencję polskiej inteligencji. Sprawa katyńska była przez lata zakłamywana a Związek Sowiecki forsował wersję o niemieckim sprawstwie zbrodni, pomimo poszlak obciążających winą za mord rząd moskiewski. Dopiero pod koniec lat 80., pod naporem dowodów pośrednich, kierownictwo sowieckie zdecydowało się ujawnić prawdę i częściowo otworzyć swoje archiwa. Międzynarodowe dochodzenia mające na celu wyjaśnienie zbrodni katyńskiej przyniosły wiele ważnych ustaleń, nadal jednak nasza wiedza jest niepełna.

Niniejsza publikacja stanowi kompendium wiedzy o siedemdziesięcioletnim procesie dochodzenia do prawdy o bezprecedensowej zbrodni katyńskiej, jednej z najtragiczniejszych kart najnowszej historii Polski. Bazą dla publikacji stała się obszerna dokumentacja źródłowa pochodząca z archiwów polskich i rosyjski oraz literatura przedmiotu.

Cena: 20 zł
Sprzedaż publikacji "Mord katyński. Siedemdziesiąt lat drogi do prawdy" prowadzi Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych.

The Katyń Murder. Seventy Years on the Path to The Truth, W. Materski (Warszawa 2010, ss. 155, aneks dok., fot. ISBN 978-83-6242-00-8)

In the spring of 1940 the Soviet regime committed the crime of genocide on Polish soldiers, prisoners of war. Many thousands of educated Polish citizens were murdered, the essence of Polish intelligentsia. The Katyn case for many years have been falsified, and the Soviet Union imposed the version that the crime was committed by the Germans despite evidence attributing the blame for the crime to the government in Moscow. Only in the end of the 80s, in the face of a significant amount of circumstantial evidence, the Soviet authorities decided to reveal the truth and partially open their archives. And even though international investigation aimed at explaining the Katyn massacre led to many important determinations our knowledge remains still incomplete.

This publication constitutes a compendium of knowledge about 70-year-long process of revealing the truth about this unprecedented crime, one of the most tragic pages in the modern history of Poland. The basis for publication was the extensive source documentation from Polish and Russian archives and literature on the subject.

Price: PLN 20
The book "The Katyń Murder. Seventy Years on the Path to The Truth" can be purchased from the Head Office of the State Archives.

rice: PLN 20
The book "The Katyń Murder. Seventy Years on the Path to The Truth" can be purchased from the Head Office of the State Archives.

 

Mord katyński. Dokumenty zbrodni, Warszawa 2010, ISBN 978-83-62421-04-6, Komentarze i wybór dokumentów: Sławomir Radoń, Czytają: Olgierd Łukaszewicz (dokumenty), Jacek Rozenek (komentarze), Czas nagrania: 62 min.

Audiobook stanowi wybór kilkudziesięciu dokumentów wraz z komentarzami, dokonany spośród ośmiuset znajdujących się w czterotomowej publikacji poświęconej zbrodni katyńskiej (Katyń. Dokumenty zbrodni), która ukazała się staraniem Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych w latach 1995-2006.
Przy współpracy znanych polskich aktorów powstała kilkudziesięciominutowa opowieść o zbrodni i kłamstwie, adresowana nie tylko do uczniów, studentów i nauczycieli, jako pomoc metodyczna, ale do wszystkich ceniących historyczną prawdę. To także wypełnianie misji archiwów państwowych, których zadaniem jest nie tylko zachowanie pamięci o minionych wydarzeniach, ale też prowadzenie działalności informacyjnej i edukacyjnej w tym zakresie. Publikacji towarzyszy książka prof. Wojciecha Materskiego pod tytułem Mord katyński. Siedemdziesiąt lat drogi do prawdy.

Jezeli korzystali Państwo z audiobooka w zajęciach dydaktycznych, prosimy o wypełnienie ankiety ewaluacyjnej.

Cena: 7,50 zł
Sprzedaż publikacji "Mord katyński. Dokumenty zbrodni" prowadzi Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych.

The Katyń Murder. Documents of the Crime, Warszawa 2010, ISBN 978-83-62421-04-6, Commentary and selection of documents: Sławomir Radoń, Read by: Olgierd Łukaszewicz (documents), Jacek Rozenek (commentary), Time of recording: 62 minutes.

The audio book constitutes a selection of a several dozen documents with a commentary from among eight hundred to be found in a four volume publication on the Katyn massacre (Katyń. Dokumenty zbrodni) published due to efforts of the Head Office of State Archives in the years 1995-2006.

With help of famous Polish actors over an hour-long story about the crime and lies was created, it is addressed not only to pupils, students and teachers as teaching aid but to anyone who appreciates historical truth. It is also the fulfilment of state archives’ mission, whose task is not only to preserve the memory of past events but also to provide information and offer education in this respect. The publication is accompanied by a book by Prof. Wojciech Materski entitled Mord katyński. Siedemdziesiąt lat drogi do prawdy.

 

Price: PLN 7,50
The book "The Katyń Murder. Documents of the Crime" can be purchased from the Head Office of the State Archives.


Stosunki polsko-izraelskie (1945–1967). Wybór dokumentów, oprac. S. Rudnicki, M. Silber, Warszawa 2009, ss. 740, ISBN 978-83-89115-93-5

Wydawnictwo źródłowe zawierające zbiór dokumentów, dotyczących stosunków pomiędzy Polską a Izraelem w latach 1945–1967. Publikacja jest rezultatem umowy o współpracy kulturalnej, oświatowej i naukowej między rządami Rzeczpospolitej Polski i Państwa Izrael i ma na celu przedstawienie całokształtu wzajemnych relacji między państwami w tym okresie. W szczególności dotyczących: stanowiska Polski wobec powstania państwa izraelskiego (w tym pomocy wojskowej), problematyki emigracji żydowskiej – wewnętrznej i zagranicznej (w tym kontaktów z przedstawicielami żydowskimi: stosunku władz partyjnych do zaistniałego problemu – dyskusje wewnętrzne, decyzje i kwestia ich samodzielności, kontakty z Moskwą), wszelkiego typu kontaktów oficjalnych i nieoficjalnych – wojskowe, gospodarcze m.in., rola Polskiej Kasy Opieki; kulturalno-naukowych oraz stosunku do ruchu syjonistycznego.

Publikacja otrzymała nominację do Nagrody Historycznej Polityki 2010

Cena: 170 zł
Sprzedaż publikacji "Stosunki polsko-izraelskie (...)" prowadzi Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych.


Polish-Israeli Relations (1945–1967). Selection of documents, elab. by S. Rudnicki, M. Silber, Warsaw 2009, pages 740,ISBN 978-83-89115-93-5

This source publication includes a collection of historical documents concerning the relations between Poland and Israel in the years 1945-1967. The publication is the outcome of the Agreement on Cultural, Educational and Scientific Cooperation between the Government of the Republic of Poland and the Government of the State of Israel. It purpose is to present the whole picture of mutual relations between these two countries in the said period, concerning, in particular: the position of Poland towards the establishment of the Israeli State (including military assistance), problems of the Jewish emigration, internal and foreign (including contacts with Jewish representatives: attitude of party authorities to the existing problem – internal discussions, decisions, their independence, contacts with Moscow), all types of official and unofficial contacts – military, commercial, etc., among others, the role of the Bank Polska Kasy Opieki; as well as cultural and scientific ones, and the attitude towards the Zionist movement.

Price: PLN 170
The book "Polish-Israeli Relations (...)" can be purchased from the Head Office of the State Archives.


Polscy jeńcy wojenni w niewoli sowieckiej w latach 1919–1922. Materiały archiwalne, oprac. Z. Karpus, I. Kostiuszko, W. Rezmer, E. Rosowska, Warszawa 2009, ss. 656, ISBN 978–83–89115–92–8

Wydawnictwo źródłowe poświęcone losom żołnierzy polskich, którzy zostali wzięci do niewoli przez Armię Czerwoną w czasie wojny polsko-sowieckiej. Publikacja ta uzupełnia wiedzę o mało znanym aspekcie historii wojny polsko-sowieckiej w latach 1919–1922. W obszernym tomie grupa polskich i rosyjskich historyków, zgromadziła różnorodne akta dotyczące polskich jeńców wojennych (m.in. listy wziętych do niewoli, dokumentacja ich życia w obozach sowieckich, korespondencja sowiecko-polska zarówno na szczeblu wojskowym, jak i cywilnym).

Publikacja otrzymała Nagrodę Historyczną Polityki 2010 w kategorii wydawnictw źródłowych. Spośród 130 książek zgłoszonych do konkursu 14 uzyskało nominację. Jury konkursu doceniło wagę niniejszej publikacji w aktualnym dyskursie o stosunkach polsko-rosyjskich.


Cena: 133 zł
Sprzedaż publikacji "Polscy jeńcy wojenni w niewoli sowieckiej (...) prowadzi Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych.

Polish Prisoners of War in the Soviet Captivity in the years 1919–1922. Archival materials, elab. by, Z. Karpus, I. Kostiuszko, W. Rezmer, E. Rosowska, Warsaw 2009, pages 656,ISBN 978–83–89115–92–8

A source publication devoted to life histories of Polish soldiers taken captive by the Red Army during the Polish-Soviet war. The publication supplements knowledge about this not well known aspect of the Polish-Soviet war in the years of 1919–1922. In this extensive volumethe group of polish and russian historians, collected various records pertaining to Polish prisoners of war (among others, letters of captives, documentation of their life in Soviet camps, Soviet-Polish military and civil correspondence).

Price: PLN 133
The book "Polish Prisoners of War in the Soviet Captivity (...)" can be purchased from the Head Office of the State Archives.


Warszawa na starej fotografii do roku 1915, Sikorska Małgorzata, Warszawa 2008, ss. 92, ilustr. 40 ISBN 83–89115–88-1 nakład wyczerpany

Autorka, korzystając z licznych fotografii oraz źródeł pisanych, przedstawiła zmiany, jakie dokonały się w wyglądzie traktu królewskiego i Osi Saskiej, a więc reprezentacyjnej części Warszawy, od XIX w. do 1915 r. Opisała m.in. „Wąskie” i „Szerokie” Krakowskie Przedmieście (o czym większość warszawiaków zapewne nic nie wie), zmiany, jakie zachodziły na placu Saskim (dziś Józefa Piłsudskiego) i w Ogrodzie Saskim oraz przebudowy Pałacu Staszica i kościoła św. Aleksandra. Dopełnieniem opisów tych zmian są zwięzłe dzieje fotografii warszawskiej od lat czterdziestych XIX w. do początku następnego stulecia i same zdjęcia, które ukazują miasto właściwie nieznane.

Warsaw in Old Photographs until 1915, M. Sikorska, Warsaw 2008, 92 pages, 40 illus., ISBN 978–83–89115–88-1 out of print

The author presents, with the use of numerous photographs and written sources, changes which have taken place in the appearance of the Royal Route (trakt królewski) and the Saxon Axis (Oś Saska), i.e. a representative part of Warsaw, from the 19th c. until 1915. She describes, among others, the “Narrow” and “Wide” Krakowskie Przedmieście (that most of the inhabitants of Warsaw are probably not aware of), changes which were taking place in the Saxon Square (now, Józef Piłsudski Square) and the Saxon Garden, as well as the Staszic Palace and St. Alexander Church. A concise history of the Warsaw photography since the 40s of the 19th c. until the beginning of the next century, and the photographs themselves, which depict, in fact, the unknown City, supplement the descriptions of those changes.


Inwentarz akt Antoniego Pająka (premiera Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Wychodźstwie) i jego rodziny z lat 1919–2001, oprac. E. Kołodziej i B. Nowożycki, Warszawa 2008, ss. 54, ilustr. 20, ISBN 978–83–89115–90–4

A. Pająk (1893–1965), żołnierz II Brygady Legionów, działacz PPS, został w 1940 r. deportowany do Jakucji, skąd w końcu 1942 r. ewakuował się wraz z tysiącami Polaków początkowo do Iranu i póżniej do Palestyny. Na terenach tych pełnił funkcję zastępcy delegata Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej. W 1948 r. przyjechał do Londynu. W latach 1955–1965 był premierem rządu polskiego na uchodźstwie. Akta (przekazane do Archiwum Akt Nowych w 2007 r.) dotyczą nie tylko działalności A. Pająka i spraw jego rodziny, ale także dziejów polskich władz na uchodźstwie i życia politycznego emigracji powojennej, zwłaszcza w Wielkiej Brytanii.

Cena: 31 zł
Sprzedaż publikacji "Inwentarz akt Antoniego Pająka (...)" prowadzi Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych.


Inventory of Records of Antoni Pająk (Prime Minister of the Polish Government in Exile) and His Family from the years 1919–2001, elab. by E. Kołodziej and B. Nowożycki, Warsaw 2008, 54 pages, 20 illus., ISBN 978–83–89115–90–4

A. Pająk (1893–1965), a soldier of the 2nd Brigade of Legions, activist of the Polish Socialist Party (PPS), deported to Yakutia in 1940, from where he managed to evacuate at the end of 1942, first to Iran, then to Palestine. In those territories, he performed the function of a delegate of the Ministry of Labour and Social Policy. In 1948, he arrived in London. In the years of 1955–1965, he was the Prime Minister of the Polish Government in Exile. The records (transferred to the Archives of Modern Records in 2007) pertain not only to A. Pająk’s activity and the affairs of his family, but also the history of Polish authorities in exile and political life of post-war emigration, in Great Britain, in particular.

Price: PLN 31
The book "Inventory of Records of Antoni Pająk (...)" can be purchased from the Head Office of the State Archives.


Poradnik dla archiwisty instytucji polskiej na obczyźnie, red. Jacek Krochmal oprac. zbior., red. nauk. J. Krochmal, Warszawa 2006, ss.154, ISBN 83–89115–59-X  

Poradnik napisany w przystępnej formie ma służyć pomocą dla archiwistów prowadzących archiwa polskie za granicą. Omówiono w nim podstawową terminologię archiwalną, zasady postępowania z materiałami przejmowanymi i pozyskiwanymi do archiwum, ich ewidencjonowania oraz udostępniania archiwaliów w pracowni naukowej, a także w formie kwerend, publikacji , wystaw, w Internecie. Opisano zagadnienia dotyczące właściwego przechowywania i konserwacji archiwaliów, a także role komputerów w pracy archiwisty. Zastosowane w książce rozwiązania metodyczne oparte są na praktyce stosowanej w polskich archiwach państwowych i mogą być przydatne do opisywania zbiorów instytucji polonijnych. W tym celu w tekście poradnika zamieszczono wzory wybranych formularzy stosowanych w archiwach.

Publikacja do pobrania(pdf, 565 KB)


Polskie instytucje za granicą. Przewodnik po zasobach archiwalnych, oprac. Anna Krochmal, Warszawa 2004, ss. 302 + 18 nlb., ISBN 83-89115-8

Publikacja zawiera informacje o archiwaliach wytworzonych przez polskie władze, instytucje, organizacje, stowarzyszenia i osoby prywatne działające na emigracji, które są przechowywane w 42 polskich placówkach działających w 11 krajach świata. Przewodnik opracowano w układzie geograficznym, omawiając instytucje poszczególnych krajów ułożonych w porządku alfabetycznym. W ramach państw instytucje uszeregowano alfabetycznie, ich opis poprzedza krótki rys dziejów Polonii w danym kraju uzupełniony wskazówkami bibliograficznymi.

Publikacja do pobrania(pdf, 972 KB)


POLSKO-ROSYJSKIE USTALENIA DOTYCZĄCE LOSÓW CZERWONOARMISTÓW W NIEWOLI POLSKIEJ (1919–1922)

W związku z powracającą kwestią losów jeńców rosyjskich wojny 1920 r. Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych i Federalna Agencja ds. Archiwów Rosji wydały po rosyjsku zbiór dokumentów archiwalnych pt. „Krasnoarmiejcy w polskom plenu w 1919–1922 g. Sbornik dokumentow i materiałow” (Moskwa 2004). Obejmuje on zestaw 338 dokumentów źródłowych z archiwów polskich i rosyjskich, związanych z problematyką losów sowieckich jeńców od chwili wzięcia ich do niewoli, poprzez pobyt w polskich obozach jenieckich, aż do powrotu do Rosji Sowieckiej.

Tysiącstronicowa publikacja została starannie opracowana naukowo. Zamierzeniem było przedstawienie przede wszystkim środowisku historycznemu w Rosji i opinii publicznej w tym kraju najważniejszych dokumentów archiwalnych, poruszających tę kontrowersyjną dotąd kwestię, będącą przedmiotem różnych kampanii propagandowych. Dane dotyczą ogólnej liczby jeńców Armii Czerwonej w całym okresie wojny 1919–1920 r., w tym także liczby zmarłych spośród nich i przyczyny ich śmierci.

Autorzy: historycy polscy, wybitni specjaliści zajmujący się problematyką wojny polsko-bolszewickiej — prof. Waldemar Rezmer i prof. Zbigniew Karpus z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu — oraz prof. Gennadij Matvejev z Uniwersytetu Moskiewskiego im. Łomonosowa, a także archiwiści polscy i rosyjscy, przeprowadzający kwerendy archiwalne i opracowujący dokumenty, zagwarantowali wiarygodność i wysoki poziom naukowy publikacji.

Dzięki rzetelnemu podejściu mogło dojść do ustalenia wspólnego stanowiska historyków polskich i rosyjskich. Uznali oni, że przedstawione źródła archiwalne są wiarygodne i miarodajne i odzwierciedlają prawdziwy obraz trudnej sytuacji sowieckich jeńców, przetrzymywanych w obozach na terenie Polski. Według ocen historyków polskich, liczba jeńców rosyjskich przetrzymywanych w polskich obozach pod koniec 1920 r. wahała się od 80 tys. do 85 tys., zaś liczba zmarłych w całym okresie działania obozów wynosiła 16–17 tys., prof. G. Matvejev szacuje zaś liczbę zmarłych jeńców na 18–20 tys.

Publikacja obala tym samym rozpowszechniane często w Rosji opinie wymieniające kilkakrotnie bądź kilkunastokrotnie większą liczbę ofiar śmiertelnych wśród tej grupy ofiar wojny (40, 60 bądź ponad 100 tysięcy). Publikacja odrzuca także tezę o masowych rozstrzeliwaniach sowieckich jeńców w polskich obozach, co, zdaniem niektórych historyków rosyjskich, „uzasadniało” w oczach Stalina zbrodnię katyńską. Dokumenty źródłowe pokazują, iż przyczyną śmierci były choroby lub epidemie (tyfus, cholera, dyzenteria, grypa), które w zniszczonym wojnami kraju zbierały obfite żniwo nie tylko w obozach jenieckich, lecz także wśród walczących żołnierzy i ludności cywilnej.

Sprzedaż publikacji prowadzi Rosyjskie Państwowe Archiwum Wojskowe w Moskwie, ul. Admirała Makarowa 29, 125212 Moskwa, Rosja, tel. (0-07-095) 159 80 91, e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript., cena ok. 380 rubli.

ul.Rakowiecka 2D, 02-517 Warszawa
tel.(+48 22) 565-46-00, fax (+48 22) 565-46-14
email: ndap@archiwa.gov.pl