Aktualności

– Zaskoczył nas nie tylko sukces frekwencyjny – w  tym roku na etap wojewódzki konkursu wpłynęło aż 616 zgłoszeń z całego kraju – ale przede wszystkim skala zaangażowania i kreatywności uczestników. Uczestnicy nie tylko zadbali o źródła, dokumenty i fakty, ale często robili to w nowatorski i niezwykle twórczy sposób. W pracach pojawiły się elementy nie tylko coraz śmielej i efektywniej wykorzystywanych nowych technologii np. nagrań, filmów i ożywiania starych fotografii, ale również elementy ręcznie wykonane, wymagające cierpliwości, staranności i dużej wyobraźni – mówił Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych dr Paweł Pietrzyk.

Konkurs „Bez korzeni nie zakwitniesz” powstał po to, by zainteresować młodzież genealogią i zachęcić do odkrywania historii własnej rodziny i poznawania swoich korzeni. Do udziału mogli przystąpić uczniowie szkół podstawowych z klas 4-8.

Zadaniem uczestników było stworzenie drzewa genealogicznego i opisanie dziejów swojej rodziny na podstawie m.in. rozmów z bliskimi, rodzinnych dokumentów i fotografii, materiałów znalezionych w Archiwach Państwowych. Uczestnicy nie tylko rozwijali umiejętności badawcze, ale przede wszystkim budowali międzypokoleniowe więzi i odkrywali wyjątkowe historie.

– Myślę, że jednym z bardzo istotnych elementów tego konkursu jest możliwość rozmów, spotkania się z bliskimi, opowiadania sobie wzajemnie historii. To są momenty, które powodują budowanie więzi w rodzinie bliższej, dalszej, wśród bliższych i dalszych znajomych i odkrywanie własnej tożsamości. A to jest wartość, której nie da się zmierzyć żadną punktacją – przypomniał dyrektor Pietrzyk. – To, co zrobiliście, ma niezwykłą wartość. I to nie tylko dzisiaj, ani w tym momencie, kiedy odbierzecie nagrodę. To będzie miało znaczenie za rok, za dziesięć lat, za kolejne pokolenie. Bo dzięki Wam historie Waszych rodzin zostały odkryte na nowo, zapisane i opowiedziane dalej.

List do uczestników wystosowała ministra edukacji Barbara Nowacka.

– Konkurs niewątpliwie uwrażliwia ludzi młodych na znaczenie pamięci, dziedzictwa i szacunku dla przeszłości, a jednocześnie kształtuje obywatelskie i patriotyczne postawy, poczucie tożsamości narodowej, jak również zainteresowanie historią lokalną, regionalną i narodową – napisała w liście do uczestników, rodziców i nauczycieli ministra edukacji Barbara Nowacka. – Serdeczniejsze podziękowania składam wszystkim osobom, które przyczyniły się do sukcesu tegorocznej edycji Konkursu. Dziękuję archiwistom, Archiwom Państwowym za wszelkie konsultacje, a kuratoriom oświaty za wsparcie organizacyjne. W sposób szczególny gratuluję uczniom – ich zaangażowania, dociekliwości i pięknych świadectw rodzinnych historii; nauczycielom – dziękuję za merytoryczną opiekę, inspirację oraz innowacyjne wykorzystanie projektów w pracy dydaktycznej. Dzięki Państwa współpracy Konkurs pozwolił budować mosty między pokoleniami i rozwijać kompetencje, które z pewnością będą towarzyszyć dzieciom i młodzieży przez całe życie.

List odczytała Magdalena Traczuk-Rąpała, naczelnik Wydziału Wspierania Ucznia Uzdolnionego w Departamencie Innowacji i Rozwoju w Ministerstwie Edukacji Narodowej.

Początek zmagań młodych genealogów został ogłoszony 15 września 2025 r. Konkurs przebiegał w tym roku w 3 etapach. Nowością był etap szkolny, który potrwał od 9 do 16 marca 2026 r. W tym czasie Komisje Szkolne oceniały kompletność zgłoszenia konkursowego oraz prezentację pracy przez ucznia. Prace, które przeszły etap szkolny zostały zgłoszone do etapu wojewódzkiego do 24 marca 2026 r. za pomocą interaktywnego formularza zgłoszeniowego.

– Poznawanie dziejów ojczyzny zaczyna się tak naprawdę od rodziny. To ludzie tworzą historię. To nasi pradziadowie tworzyli całą historię tutaj, lokalnie, a to przekładało się na tę wielką historię – mówił Marek Kietliński, dyrektor Archiwum Państwowego w Białymstoku, które w tym roku współkoordynowało konkurs.

– To dla nas ogromna satysfakcja, że właśnie młode pokolenie docenia historię, docenia źródła historyczne. I to jest uzasadnieniem dla naszych działań, dla dbałości o zasób i dla jego popularyzacji – dodał drugi koordynator, Sławomir Filipowicz dyrektor Archiwum Państwowego w Suwałkach.

W tym roku na etap wojewódzki konkursu wpłynęło aż 616 zgłoszeń z całego kraju! Spośród 93 prac, które zakwalifikowały się do etapu ogólnopolskiego, Kapituła Konkursu wybrała 16 najlepszych, przyznając dodatkowo trzy wyróżnienia.

Decyzją Kuratoriów Oświaty wyniki konkursu będą brane pod uwagę podczas rekrutacji do szkół ponadpodstawowych na rok szkolny 2026/2027.

Nagrody laureatom wręczyli Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych dr Paweł Pietrzyk oraz Magdalena Traczuk-Rąpała w imieniu Ministra Edukacji Narodowej.

Spotkanie uświetnił występ ekipy performerów Fair Play Crew. Uczestnicy wydarzenia mogli także zwiedzić stadion Chorten Arena oraz poeksperymentować w Epi-Centrum Nauki.

Galę poprowadzili Natalia Lipowicz z bloga Po Leniwemu – ambasadorka tej edycji konkursu – i Grzegorz Pilat, dziennikarz Redakcji Aktualności Polskiego Radia Białystok.

A 6. edycja konkursu już wkrótce w… Rzeszowie!

—

Konkurs „Bez korzeni nie zakwitniesz. Moja Wielka i Mała Ojczyzna” to wspólne cykliczne przedsięwzięcie Archiwów Państwowych oraz Ministerstwa Edukacji Narodowej. Koordynatorem 5. edycji były Archiwum Państwowe w Białymstoku i Archiwum Państwowe w Suwałkach.

Patronat honorowy nad konkursem objęła Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Marta Cienkowska.