Aktualności

Tadeusz Dohnalik (1908 – 1992) był wybitnym fotografem, nauczycielem i krajoznawcą. Blisko współpracował z Mieczysławem Orłowiczem, popularyzatorem turystyki i autorem licznych przewodników turystycznych. Razem uczestniczyli w licznych wyprawach, których celem było ugruntowanie wśród Polaków wiedzy o ziemi ojczystej. Ambicją Orłowicza i Dohnalika było stworzenie Narodowej Kolekcji Fotograficznej bądź Centralnego Archiwum Fotografii Polski, dlatego regularnie pomnażali zbiory fotograficzne podczas turystycznych objazdów. Dziś stanowią one niezwykłe źródło wiedzy o krajoznawstwie, etnografii, historii i kulturze danego regionu.

Dohnalik utrwalił na swoich fotografiach polskie krajobrazy, zabytki architektury, uczestników wypraw turystycznych, przyrodę i kulturę. W trakcie podróży sfotografował wiele pięknych zakątków Polski np.: Ziemię Lubuską, Lubelszczyznę, Warmię i Mazury, Pomorze, Sudety, Jurę Krakowsko- Częstochowską, Beskidy, Pieniny czy Tatry z Podhalem. Po wojnie uczestniczył w objazdach fotograficznych Ziem Północnych i Zachodnich. Interesującym elementem jego zbioru są także fotografie dokumentujące zniszczenia wojenne m.in. z województwa koszalińskiego i szczecińskiego.

Porządkowanie i zabezpieczenie fotografii

Fotografie uporządkowano i pogrupowano. Zbiór został opracowany i zabezpieczony w bezkwasowych opakowaniach zabezpieczających.

– Projekt był niezwykle wymagający, nie tylko ze względu na olbrzymią ilość fotografii, ale przede wszystkim ze względu na ogromną wartość historyczną opracowanego zbioru. Odnalezione i opracowane fotografie Tadeusza Dohnalika wypełniły ważną lukę w dostępie do informacji o kształtowaniu się turystyki w naszym kraju na przestrzeni kilkudziesięciu lat, w tym trudnego czasu II wojny światowej i zmiany granic Polski – mówi jedna z koordynatorek projektu Michalina Kraszkiewicz.

Spis fotografii dostępny jest w serwisie Szukaj w Archiwach.

– Od czasu opublikowania elektronicznego inwentarza zbioru zainteresowanie poszczególnymi jednostkami archiwalnymi jest olbrzymie. To doskonały dowód na to, jak ważne dziedzictwo stanowią fotografie Dohnalika – dodaje Michalina Kraszkiewicz.

Dzięki projektowi, uda się zachować pamięć o miejscach, które już nie istnieją, albo przeszły znaczną transformację. Fotografie dokumentują, jak duży wysiłek został włożony w restaurację dóbr kultury i odbudowę zrujnowanych po wojnie obiektów. Zdjęcia są ważnym źródłem dla badaczy historii lokalnej oraz osób zajmujących się turystyką kulturową.

Mimo że fotografie Tadeusza Dohnalika miały charakter dokumentalny, to niezwykłe zdolności autora, jego świadome podejście do kompozycji i światła, sprawiły, że mają one również ogromną wartość artystyczną.

Obecnie w planach jest pełna digitalizacja zbioru, która możliwa będzie dzięki nowopowstałej pracowni digitalizacji w Centrum Fotografii Krajoznawczej. Namiastkę dziedzictwa Dohnalika znaleźć można w galerii archiwalnych fotografii na stronie internetowej Centrum.

Wierszyki na odwrocie

W trakcie opracowywania fotografii radosnym odkryciem okazały się humorystyczne wierszyki na odwrocie zdjęć. Ich bohaterem często jest jeden Mieczysław Orłowicz.

Misterium ognia cz. II

„Sam Mistrz nad mistrze w wonny dymek wkroczył.

Tajemnym ruchem dziwny krąg zatoczył.

Przysiadł przy ogniu – wbił weń swe spojrzenie…

Za chwilę słychać już w kociołku wrzenie”.

[…] „Doktór spuchnięty, lecz wniebowzięty,

że choć z wierzchołka – dopędził Aniołka”.

[…] „Doktór jako wódz wycieczki

zebrał razem swe owieczki.

Chowa się Pani Halinka,

braknie także Serafinka”.

Notatki tworzą wyjątkowy wycinek zbioru. Sprawiają, że fotografie nie są suchą dokumentacją, ale pełną życia kroniką wędrówek – z ich atmosferą, relacjami międzyludzkimi, radością i humorem.

W realizacji projektu uczestniczył zespół CFK PTTK: dyrektor Marek Lawin, Sylwia Nowak i Michalina Kraszkiewicz. Prace wsparli uczniowie z Zespołu Szkół Ekonomiczno-Turystyczno-Hotelarskich w Łodzi, szkoląc jednocześnie swoje umiejętności w zakresie krajoznawstwa.

—

„Wspieranie działań archiwalnych” to konkurs dotacyjny, dzięki któremu wspieramy ratowanie archiwaliów w różnych zakątkach kraju. Organizujemy go od 2016 r. ze środków przekazywanych przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

W konkursie wyłaniamy najlepsze projekty, dotyczące opracowywania i zabezpieczania materiałów archiwalnych tworzących zasób archiwów m.in. organizacji pozarządowych, fundacji, stowarzyszeń oraz instytucji kościelnych i religijnych.

W ramach kolejnych edycji konkursów, przeprowadzonych w latach 2016-2025, dofinansowaliśmy już 173 projekty na łączną kwotę blisko 9,4 mln zł.

Prace nad ratowaniem kolejnych archiwaliów trwają! Rozstrzygnęliśmy już konkurs w tegorocznej edycji.

Śledź informacje na naszej www, by nie przegapić dalszych efektów prac.