Aktualności

Metrykalia sprzed 400 lat zabezpieczone

Dzięki dotacji z konkursu Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych „Wspieranie działań archiwalnych 2025” w Archiwum Diecezjalnym w Zielonej Górze przeprowadzono konserwację metrykaliów z XVII-XX wieku

07 Lipca 2026
Zbliżenie na stary, poplamiony dokument z czarnymi pionowymi liniami i odręcznym pismem kursywą, czerwonym okrągłym stemplem, zabrudzeniami i fragmentami osypującego się papieru oraz pędzlem z drewnianym trzonkiem, metalowym skuwką i jasnym włosiem opartym o kartę.

Dzięki dotacji z konkursu Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych „Wspieranie działań archiwalnych 2025” w Archiwum Diecezjalnym w Zielonej Górze przeprowadzono konserwację metrykaliów z XVII-XX wieku

Metrykalia sprzed 400 lat zabezpieczone

Unikatowe materykalia z kilku regionów

W ramach realizacji projektu zabezpieczono i opracowano historycznie unikatowe rękopisy dotyczące historii regionu. To cenne katolickie i ewangelickie księgi metrykalne (urodzonych, ochrzczonych, zaślubionych i zmarłych), akta i pojedyncze dokumenty z wykazami dzieci przystępujących do pierwszej spowiedzi i komunii św., bierzmowania, ewangelickiej konfirmacji, spisy dzieci szkolnych, stanu dusz (status animarum), zapowiedzi przedślubne i wykazy osób podlegających służbie.

Zapisy obejmują województwa takie jak: lubuskie, wielkopolskie, śląskie, dolnośląskie i tarnopolskie (obecnie teren Ukrainy). Sporządzone są po łacinie, w języku niemieckim lub polskim.

Zakres i przebieg prac konserwatorskich

Konserwacja objęła:

  • oczyszczanie mechaniczne,
  • miejscowe oczyszczanie chemiczne kart i elementów opraw,
  • podklejanie przedarć i prostowanie kart,
  • naprawy szycia i elementów opraw.

Prace przeprowadziły dyplomowane konserwatorki papieru i skóry Joanna Ogińska i Dominika Przybysz. Wzmocniły metrykalia i zabezpieczyły je przed dalszą destrukcją, stosując metody wymagające jak najmniejszej ingerencji.

Podczas prac konserwatorskich natrafiono na liczne ciekawostki znajdujące się w księgach i poszytach np.: zasuszone rośliny, obrazki religijne, ręcznie tkane płócienne międzyzwięźla lniane, czy ręcznie tkane wielobarwne wiązania.

Archiwalia zostały włożone do indywidualnych, atestowanych opakowań ochronnych, które zapewnią ich właściwe przechowywanie, ekspozycję i udostępnianie. Konserwacja ograniczyła ryzyko dalszych uszkodzeń i zapewniła lepszą ochronę dokumentów.

Opisy dokumentów zostały umieszczone w serwisie Szukaj w Archiwach.

„Wspieranie działań archiwalnych” to konkurs dotacyjny, dzięki któremu wspieramy ratowanie archiwaliów w różnych zakątkach kraju. Organizujemy go od 2016 r. ze środków przekazywanych przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

W konkursie wyłaniamy najlepsze projekty, dotyczące opracowywania i zabezpieczania materiałów archiwalnych tworzących zasób archiwów m.in. organizacji pozarządowych, fundacji, stowarzyszeń oraz instytucji kościelnych i religijnych.

W ramach kolejnych edycji konkursów, przeprowadzonych w latach 2016-2025, dofinansowaliśmy już 173 projekty na łączną kwotę blisko 9,4 mln zł.

Prace nad ratowaniem kolejnych archiwaliów trwają! Rozstrzygnęliśmy już konkurs w tegorocznej edycji.

Śledź informacje na naszej www, by nie przegapić dalszych efektów prac.