Turcja Osmańska: sąsiad, rywal i sprzymierzeniec Rzeczpospolitej
Data: 30 września 2026 r., godz. 18.00
Miejsce: Archiwum Główne Akt Dawnych, ul. Długa 7, Warszawa
Zapraszamy na spotkanie poświęcone fascynującym związkom historii Rzeczypospolitej i Imperium Osmańskiego – pełnym konfliktów, negocjacji, nieoczywistych sojuszy i wzajemnych wpływów.
Czy Imperium Osmańskie było dla Rzeczypospolitej przede wszystkim sąsiadem, rywalem czy może sprzymierzeńcem? Jakie relacje łączyły osmańskich Turków z mieszkańcami dawnej Polski i co wspólnego miały ze sobą sarmatyzm, islam, chasydyzm oraz walka o polską niepodległość?
Na te i wiele innych pytań odpowie dr hab. Andrzej Drozd ze Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego podczas wykładu: „Turcja osmańska: sąsiad, rywal i sprzymierzeniec Rzeczypospolitej”.
W trakcie spotkania poruszone zostaną m.in. następujące zagadnienia:
- Czy Turcy naprawdę są z Turcji?
- Czy Turcy osmańscy byli Turkami?
- Czy Imperium Osmańskie planowało podbój Rzeczypospolitej?
- Co łączyło staropolskich Sarmatów z osmańskimi Turkami?
- Dlaczego podolscy włościanie byli muzułmanami konwertytami?
- Czy chasydyzm ma coś wspólnego z osmańskimi Turkami?
- W jaki sposób Turcja stała się sprzymierzeńcem polskiej niepodległości?
- Co łączy rosyjską okupację Krymu z konfederacją barską, a rozbiory Polski z upadkiem Imperium Osmańskiego?
Podczas wydarzenia zaprezentowany zostanie także niezwykły dokument: Traktat pokojowy sułtana Murada IV, przekazany królowi Zygmuntowi III Wazie, który był dyplomatycznym następstwem ugody chocimskiej z 1621 roku.
Oryginał traktatu zachował się w zasobie Archiwum Głównego Akt Dawnych. Dokument ma niemal 5 metrów długości i 65 centymetrów szerokości, a jego ozdobą jest złota tugra – znak panującego monarchy, pełniący funkcję herbu. Sporządzony w języku osmańskim, na papierze podklejonym płótnem, w 2013 roku został wpisany na listę międzynarodową programu UNESCO „Pamięć Świata”.
Wstęp wolny!
Konferencja archiwalna „W szponach dwóch totalitaryzmów. Wileńszczyzna i jej mieszkańcy (1939-1956)”
Data: 30 września 2026 r., godz. 16.30
Miejsce: Archiwum i Muzeum Archidiecezjalne w Białymstoku, ul. Warszawska 48
Zapraszamy do wysłuchania referatu dr Aliny Zavadzkiej z Archiwum Państwowego w Białymstoku na konferencji archiwalnej organizowanej przez Archiwum Archidiecezjalne w Białymstoku i Oddział Białostocki IPN. W wystąpieniu „Nie chcę wyjeżdżać. Przesiedlenia duchowieństwa i ludności polskiej z Wileńszczyzny w granicach LSRS po drugiej wojnie światowej”, archiwistka zaprezentuje dokumenty do badań nad duchowieństwem regionu.
Wstęp wolny!
Spotkanie z archiwistami zakładowymi
Data: 30 września 2026 r.
Miejsce: Archiwum Państwowe w Bydgoszczy, ul. Mieczysława Karłowicza 17
Spotkanie z archiwistami zakładowymi. W programie m.in. zwiedzanie gmachu, w trakcie którego zaprezentowane zostaną nowoczesne rozwiązania architektoniczne zastosowane w naszej nowej siedzibie oraz opowiemy o pracy poszczególnych Oddziałów Archiwum.
Spotkania z archiwistami zakładowymi
Data: 29-30 września 2026 r.
Miejsce: Archiwum Państwowe w Częstochowie, ul. Rejtana 13
Archiwum zaprasza na coroczne spotkania z archiwistami zakładowymi z okazji Dnia Archiwisty. Spotkaniom towarzyszyć będzie wystawa dotycząca Waldemara Tyrasa – archiwisty, pracownika Archiwum, bibliotekarza, dziennikarza i nauczyciela akademickiego.
Spotkanie z archiwistami społecznymi
Data: 30 września 2026 r.
Miejsce wydarzenia: Archiwum Państwowe w Gdańsku, ul. Wałowa 5
Spotkanie dla osób zajmujących się archiwami społecznymi. Spotkanie ma na celu integrację środowiska archiwalnego z terenu województwa pomorskiego oraz wymianę informacji i doświadczeń.
Konferencja „Historia kolei na Ziemi Kaliskiej”
Data: 29-30 września 2026 r.
Miejsce: Archiwum Państwowe w Kaliszu, ul. Poznańska 207
Poznaj „Historię kolei na Ziemi Kaliskiej” na konferencji popularno-naukowej! Wydarzenie odbywa się z okazji Dnia Archiwisty oraz obchodów 200-lecia kolei na świecie i 100-lecia PKP
Przybyli na obrady będą mieli okazję wysłuchać 12 referatów wygłoszonych m.in. przez przedstawicieli sieci Archiwów Państwowych, instytucji kultury i nauki, stowarzyszeń i organizacji społecznych. Wystąpienia będą dotyczyły historii infrastruktury kolejowej na przestrzeni minionych 200 lat, roli kolei w życiu społecznym, procesu kształcenia kolejarzy i ich etosu pracy. 29 września, w ramach konferencji, będzie możliwość z korzystania z oferty stoiska „Kolej na Twoją Historię” w ramach ogólnopolskiej akcji „Pamięć Kolejowych Pokoleń w Archiwach Państwowych”. Zostanie także zorganizowany spacer do Kolejowej Izby Tradycji im. Marka Płóciennika w Ostrowie Wielkopolskim.
Wydarzenie we współpracy z Zespołem Szkół Budowlano-Energetycznych w Ostrowie Wielkopolskim.
Partnerem wydarzenia jest PKP S.A. oraz Klub Miłośników Kolei w Ostrowie Wielkopolskim.
Konferencja została objęta Patronatem Honorowym Wojewody Wielkopolskiego. Patronat medialny nad wydarzeniem sprawują: TVP 3 Poznań i Radio „Centrum” Kalisz.
Spotkanie z archiwistami zakładowymi
Data: 30 września 2026 r.
Miejsce: Archiwum Państwowe w Katowicach, ul. Józefowska 104, Katowice
Archiwum zaprasza na spotkanie z archiwistów zakładowych. Pracownicy wygłoszą wykłady związane z kształtowaniem i zabezpieczaniem narodowego zasobu archiwalnego. Zaprezentują także wystawy: „Archiwum w regionie, region w Archiwum” oraz „Życie obok huty. Dzieci, ołów i przemysłowe Szopienice”. Uczestnicy będą mieli również możliwość zwiedzania rozbudowanej i zmodernizowanej siedziby Archiwum Państwowego w Katowicach.
III Ogólnopolski Rajd Archiwistów im. Świętego Hieronima oraz konferencja szkoleniowa „Zmiany w przepisach, a zarządzanie dokumentacją”
Data: 24-26 września 2026 r.
Miejsce: Korzecko 1C, 26-060 Korzecko; Karczówka pl. Karczówka Klasztor 1, 25-755 Kielce, Chęciny
Z okazji Dnia Archiwisty zapraszamy na III Ogólnopolski Rajd Archiwistów im. św. Hieronima oraz konferencję szkoleniową „Zmiany w przepisach a zarządzanie dokumentacją”. Wydarzenia odbędą się w Korzecku, Karczówce i Chęcinach w dniach 24-26 września 2026 r. Patronat Honorowy nad inicjatywą objął Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych dr Paweł Pietrzyk.
Na wydarzenie obowiązują zapisy!
Czytaj więcej informacji o rajdzie.
Spotkanie ze źródłem archiwalnym
Data: 30 września 2026 r.
Miejsce: Biblioteka Uniwersytecka w Kielcach, ul. Uniwersytecka 19
Zapraszamy na kolejne Spotkanie ze źródłem archiwalnym, którego tematem będzie: Powstanie Warszawskie.
Program spotkania:
- 10.00-10.10 – Otwarcie obrad i zaprezentowanie wystawy
- 10.10-10.50 – Por. Jerzy Zawadzki, „Moje przeżycia w czasie II wojny światowej”
- 10.50-11.10 – Marek Wójcicki (Muzeum Historyczno-Archeologiczne w Ostrowcu Świętokrzyskim), „Bory Świętokrzyskie – Warszawie. Pomoc udzielona ludności cywilnej wysiedlonej z Warszawy po kapitulacji powstania przez terenowe struktury Delegatury Rządu na Kraj w rejonie Ostrowca Świętokrzyskiego”
- 11.10-11.30 – Justyna Żarczyńska (Muzeum Powstania Warszawskiego), „Archiwum Muzeum Powstania Warszawskiego: zbiory, oczekiwania i wyzwania”
- 11.30-11.50 – Dr Ewa Wójcicka, Piotr Rogowski (Centrum Informacji o Ofiarach II Wojny Światowej), „Powstanie Warszawskie w dokumentach z zasobu Instytutu Pamięci Narodowej”
- 11.50-12.10 – Paulina Kaleta, Łukasz Guldon (Archiwum Państwowe w Kielcach), „Powstanie Warszawskie – historia i pamięć w materiałach archiwalnych z zasobu Archiwum Państwowego w Kielcach”
- 12.10-12.30 – Tobiasz Ciuryło (student, Instytut Historii, Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach), „Warszawski Krzyż Powstańczy w systemie odznaczeniowym Polski Ludowej”
- 12.30 – Dyskusja i zakończenie obrad
Spotkaniu towarzyszyć będzie wystawa „Powstańcy Warszawscy odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu”, przygotowana przez Tobiasza Ciuryło (student, Instytut Historii, Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach).
Organizatorami spotkania są: Archiwum Państwowe w Kielcach oraz Instytut Historii Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach.
Wstęp wolny.
Dzień Archiwisty „Łączy nas Archiwum”,
Data: 29 września 2026r.
Miejsce: Koszalińska Biblioteka Publiczna, Plac Polonii 1, Koszalin
Uroczyste obchody Dnia Archiwisty pod hasłem „Łączy nas Archiwum”, skierowane do archiwistów zakładowych, koordynatorów czynności kancelaryjnych i kierowników jednostek objętych nadzorem. W programie wyróżnienia archiwistów zakładowych oraz wykład dr. hab. inż. Tomasza Królikowskiego, prof. PK, prorektora Politechniki Koszalińskiej, poświęcony sztucznej inteligencji.
Spotkanie archiwistów zakładowych
Data: 30 września 2026r.
Miejsce: Archiwum Narodowe w Krakowie, ul. Rakowicka 22E
Archiwum Narodowe w Krakowie zaprasza na spotkanie archiwistów zakładowych. Uczestnicy wysłuchają wystąpień na temat zadań archiwów państwowych, ze szczególnym uwzględnieniem nadzoru archiwalnego oraz procesu przygotowania dokumentów do przekazania do ANK. Zaprezentowane zostaną zalecenia dotyczące technicznego przygotowania materiałów archiwalnych do przekazania do Archiwum. Odbędzie się też wykład „Mikroorganizmy w archiwum – jak chronić zbiory, pracowników i środowisko przechowywania”.
Na koniec, chętni mogą wziąć udział w wizytach studyjnych, podczas których pracownicy Archiwum zaprezentują metody zabezpieczania dokumentów.
„Akta dla wieczności. Jak prawidłowo przekazać materiały archiwalne do archiwum państwowego”. Konferencja szkoleniowa
Data: 30 września 2026 r.
Miejsce: Sala Błękitna Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego, ul. Spokojna 4
Spotkanie jest skierowane do wszystkich archiwistów zakładowych (także osób obsługujących urzędy stanu cywilnego) pracujących w jednostkach państwowych, samorządowych oraz w innych instytucjach i podmiotach. Zdobyta na spotkaniu wiedza i możliwość wymiany doświadczeń przyczyni się do podniesienia kompetencji w zakresie kształtowania i zabezpieczenia narodowego zasobu archiwalnego.
Szkolenie dla archiwistów zakładowych
Data: 30 września 2026 r., godz. 10.00-12.00
Miejsce: Sala Wydziału Instytutu Historii, ul. H. Kamińskiego 27a
Szkolenie dla archiwistów zakładowych dotyczące przekazywania materiałów archiwalnych do zasobu APŁ. Po zakończeniu szkolenia w ramach drugiej części obchodów Dnia Archiwisty dla wszystkich uczestników wydarzenia (archiwistów zakładowych i archiwistów z APŁ) zostanie zorganizowany spacer z łódzką przewodniczką po detalu architektonicznym Marią Nowakowską.
Spotkanie z archiwistami zakładowymi
Data: 30 września 2026 r.
Miejsce: Archiwum Państwowe w Olsztynie, ul. Partyzantów 18
Archiwum zaprasza na spotkanie archiwistów zakładowych. W programie spotkania m.in. zagrożenia biologiczne dla dokumentacji oraz kwestie EZD RP.
Spotkanie z archiwistami zakładowymi
Data: 30 września 2026 r.
Miejsce: Archiwum Państwowe w Opolu, ul. Oleska 19
Spotkanie z archiwistami zakładowymi reprezentującymi jednostki organizacyjne objęte nadzorem archiwalnym. W programie wydarzenia zaplanowano omówienie zasad współpracy, przekazanie wskazówek dotyczących przygotowania materiałów do Archiwum, a także wspólne zwiedzanie wieży ratuszowej – najnowszej atrakcji turystycznej na mapie Opola. Prezentowana tam wystawa została przygotowana przy udziale pracowników Archiwum Państwowego w Opolu.
Spotkanie warsztatowe dla archiwistów zakładowych
Data: 30 września 2026 r.
Miejsce: Archiwum Państwowe w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Jerozolimska 29
Jednodniowe warsztaty archiwalne dla archiwistów zakładowych. Hasło przewodnie tegorocznej edycji wydarzenia brzmi: „Brakowanie dokumentacji niearchiwalnej – zasady, procedury i najczęściej występujące problemy”. Warsztaty przeprowadzą doświadczeni pracownicy Archiwum Państwowego w Piotrkowie Trybunalskim.
Spotkanie z archiwistami
Data: 30 września 2026 r.
Miejsce: Archiwum Państwowe w Przemyślu, ul. Lelewela 4
Spotkanie dla archiwistów niepaństwowych z organizacji społecznych, stowarzyszeń, fundacji, połączone z warsztatami. Dowiesz się m.in.: jak prawidłowo postępować z dokumentacją swojej organizacji oraz kiedy i w jaki sposób przekazać materiały do Archiwów Państwowych.
Udział jest bezpłatny. Zgłoszenia: 16 670 35 38, wew. 119.
Spotkania z archwistyką
Data: 30 września 2026 r.
Miejsce: Instytut Technologii i Eksploatacji Sieci Badawczej Łukasiewicz w Radomiu, ul.Kazimierza Pułaskiego 6/10
30 września 2026 r. w Instytucie Technologii i Eksploatacji Sieci Badawczej Łukasiewicz w Radomiu odbędą się już kolejne Spotkania z Archiwistyką, czyli wydarzenie mające na celu wprowadzenie uczniów szkół średnich (w tym przypadku radomskich liceów) w świat archiwistyki i naukowych badań nad źródłami historycznymi.
Konsultacje dla rodzinnych archiwistów
Data: 30 września 2026 r., godz. 10.00-14.00
Miejsce: Archiwum Państwowe w Siedlcach, ul. Tadeusza Kościuszki 7
Archiwum Państwowe w Siedlcach zaprasza rodzinnych archiwistów na konsultacje. W trakcie spotkania będzie można zasięgnąć informacji, jak właściwie przechowywać i zabezpieczać stare fotografie, dokumenty, listy, albumy i inne rodzinne pamiątki.
Konferencja dla archiwistów zakładowych
Data: 30 września 2026 r.
Miejsce: Archiwum Państwowe w Suwałkach, ul. Tadeusza Kościuszki 69
Konferencja dla archiwistów zakładowych z jednostek nadzorowanych z okazji Święta Archiwistów.
Seminarium szkoleniowe „Zarządzanie dokumentacją w szkole – od kancelarii do archiwum”
Data: 30 września 2026 r.
Miejsce: Zachodniopomorski Urząd Wojewódzki, ul. Wały Chrobrego 4
Celem szkolenia jest przybliżenie zagadnień dotyczących zarządzania dokumentacją w placówkach oświatowych, przedstawienie obowiązujących regulacji prawnych, zmian wynikających z procesu cyfryzacji oraz praktycznych zasad organizacji kancelarii i archiwum szkolnego. Podczas spotkania przyjrzymy się również dokumentacji jako nośnikowi pamięci o historii szkoły.
Organizatorzy: Archiwum Państwowe w Szczecinie, Archiwum Państwowe w Koszalinie, Kuratorium Oświaty w Szczecinie i Stowarzyszeniem Archiwistów Polskich Oddział w Szczecinie
Spotkanie dla archiwistów zakładowych
Data: 30 września 2026 r.
Miejsce: Zachodniopomorski Urząd Wojewódzki, ul. Wały Chrobrego 4
W programie:
Sesja przedpołudniowa
- 9.00-9.15 – Powitanie gości w Sali Wystawowej Archiwum Państwowego w Toruniu.
- 9.15-10.00 – Wykład „O dokumentacji organizacji ukrytej w Internecie. Archiwizacja Webu jako nowe wyzwanie dla archiwów zakładowych” (dr Agnieszka Rosa, Instytut Historii i Archiwistyki UMK)
- 10.00-10.20 – Oprowadzanie kuratorskie po wystawie „Dybów, Małpi Gaj, Podgórz – tajemnice lewobrzeżnych dzielnic Torunia” (dr Mateusz Superczyński, AP Toruń)
- 10.20-11.00 – Rozgrywki z gry planszowej „James Archiwista z licencją na brakowanie” (dr Mateusz Superczyński, AP Toruń)
Sesja popołudniowa
- 12.00-12.15 – Powitanie gości w Sali Wystawowej Archiwum Państwowego w Toruniu.
- 12.15-13.00 – Wykład „O dokumentacji organizacji ukrytej w Internecie. Archiwizacja Webu jako nowe wyzwanie dla archiwów zakładowych” (dr Agnieszka Rosa, Instytut Historii i Archiwistyki UMK)
- 13.00-13.20 – Oprowadzanie kuratorskie po wystawie „Dybów, Małpi Gaj, Podgórz – tajemnice lewobrzeżnych dzielnic Torunia” (dr Mateusz Superczyński, AP Toruń)
- 13.20-14.00 – Rozgrywki z gry planszowej „James Archiwista z licencją na brakowanie” (dr Mateusz Superczyński, AP Toruń)
Finisaż wystawy „Pociąg do Archiwum” i spotkanie w Archiwum
Data: 30 września 2026 r.
Miejsce: Międzymurze Jana Zachwatowicza przy Barbakanie w Warszawie; Archiwum Państwowe w Warszawie, ul. Krzywe Koło 7
Zapraszamy na finisaż wystawy poświęconej historii kolei w Warszawie, promującej nową inicjatywę Archiwów Państwowych „Pamięć Kolejowych Pokoleń w Archiwach Państwowych”. Po wystawie oprowadzi kurator Maciej Aleksiejuk, kustosz w Archiwum Państwowym w Warszawie. Po oprowadzaniu w siedzibie Archiwum Państwowego w Warszawie będzie można zobaczyć oryginały archiwalnych materiałów kolejowych, dowiedzieć się więcej o działalności i zasobie Archiwum, skorzystać z porad konserwatorskich, porozmawiać z pracownikami Archiwum, odpocząć przy kawie i herbacie oraz przynieść i przekazać swoje pamiątki związane z koleją w ramach akcji „Pamięć Kolejowych Pokoleń w Archiwach Państwowych”. Wstęp wolny!
Spotkanie z archiwistami zakładowymi
Data: 30 września 2026 r.
Miejsce: Archiwum Państwowe w Warszawie Oddział w Pułtusku, ul. Zaułek 22
Spotkanie szkoleniowe z pracownikami archiwów zakładowych podlegających pod nadzór Oddziału w Pułtusku.
Powrót króla na zamek – spotkanie z okazji Dnia Archiwisty
Data: 28 września 2026 r.
Miejsce: Zamek w Leśnicy
Performatywne oprowadzanie dla archiwistów po Zamku w Leśnicy we Wrocławiu. W programie znajdzie się oprowadzanie w strojach z epoki, spektakl teatralny z udziałem trzech aktorów oraz prezentacja nowych aranżacji wnętrz z dekoracjami wykorzystanymi podczas realizacji filmu „Chopin”. Wydarzenie „Powrót króla na zamek” będzie nie tylko spotkaniem z historią i kulturą, ale także okazją do integracji archiwistów z różnych środowisk, wymiany doświadczeń i budowania wzajemnych relacji.
ArchiWażne
Data: 30 września 2026 r., godz. 12.30-15.00
Miejsce: Mediateka w Akademii, ul. Akademicka 8, II piętro
Spotkanie poświęcone archiwistyce – zarówno tej profesjonalnej, związanej z ochroną i przechowywaniem dokumentów, jak i tej bliskiej każdemu z nas, obecnej w rodzinnych fotografiach, listach, pamiątkach i wspomnieniach.
Program wydarzenia:
- 12.30 – Archiwum Zakładowe
Omówimy specyfikę pracy archiwisty zakładowego, m.in. sposoby opisywania i ewidencjonowania teczek, spisy zdawczo-odbiorcze i współpracę archiwów zakładowych z Archiwami Państwowymi. - 13.00 – „Rodzinne pamiątki pod szczególną ochroną”
W panelu udział weźmie Ewelina Nawrocka z Archiwum Państwowego w Zamościu. Porozmawiamy o tym, jak właściwie przechowywać i zabezpieczać stare fotografie, dokumenty, listy, albumy i inne rodzinne pamiątki. Dla uczestników spotkania przygotujemy również materiały dotyczące zasad zabezpieczania i przechowywania domowych archiwów. - 14.00 – „Czułe słowa, czułe fotografie” – rozmowa z panią Iwoną Proczka i jej synem Marcinem, autorami rodzinnej publikacji.
Będzie opowieścią o pamięci, rodzinnych historiach i potrzebie zachowania tego, co ważne dla kolejnych pokoleń. Rozmowa będzie również okazją do poznania etapów powstawania książki oraz doświadczeń związanych z odkrywaniem i utrwalaniem rodzinnego dziedzictwa.
Organizatorzy: Książnica Zamojska, Archiwum Państwowe w Zamościu, Zamojska Akademia Kultury, Miasto Zamość
Zapraszamy!
Spotkanie z archiwistami zakładowymi
Data: 30 września 2026 r.
Miejsce: Lubuskie Muzeum Wojskowe w Zielonej Górze z/s w Drzonowie
Spotkanie z archiwistami zakładowymi z okazji Dnia Archiwisty mające na celu integrację środowiska archiwalnego z terenu województwa lubuskiego oraz wymianę informacji i doświadczeń.