Archiwum Polskiej Prowincji Dominikanów zaprasza na wirtualne spotkanie pt. „Burzliwe dzieje (nie tylko) dominikańskich rękopisów”. Wydarzenie odbędzie się już w ten czwartek 16 grudnia 2021 r. o godz. 18.00

Spotkanie podsumowuje III etap konserwacji zachowawczej oraz przygotowania i udostępnienia w Internecie inwentarza elektronicznego Zbioru rękopisów bibliotecznych nowożytnych znajdującego się w zasobie Archiwum Polskiej Prowincji Dominikanów.

Transmisja online będzie dostępna na kanale Dominikanie Kraków w serwisie YouTube.

{youtube}npy7nbTYETM{/youtube}

Projekt realizowany jest w ramach konkursu Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych  „Wspieranie działań archiwalnych 2021”. Konkurs będzie realizowany również 2022 roku. O rekrutacji i wynikach będziemy informować wiosną na naszej stronie internetowej. 

 

W ubiegły poniedziałek świętowaliśmy w Archiwach Państwowych Dzień Darczyńcy! W tym dniu Archiwa Państwowe w całej Polsce honorowały i dziękowały swoim Darczyńcom – archiwalnym Mikołajom – którzy przekazali do archiwalnego zasobu cenne historycznie zbiory i pamiątki

W Archiwum Głównym Akt Dawnych odbyła się konferencja prasowa, na której po raz pierwszy w tym dniu odznaczenie „Za zasługi dla archiwistyki” od Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych dr. Pawła Pietrzyka otrzymał Darczyńca Archiwów Państwowych – Wojciech Nosowski. Wojciech Nosowski, przekazał do AGAD 1430 dokumentów datowanych od połowy XVI wieku po lata 30. XX wieku.

Wręczenie oznaki „Za zasługi dla archiwistyki” Wojciechowi Nosowskiemu przez Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych dr. Pawła Pietrzyka, fot. Dominika Pruszczyńska.

Tegoroczny Dzień Darczyńcy świętowany był w szczególny sposób również w Archiwum Państwowym w Olsztynie, gdzie odbyła się uroczystość przekazania do archiwalnego zasobu prawie 150 archiwalnych zdjęć dokumentujących powstanie, rozbudowę oraz działalność Spółdzielni Mieszkaniowej „Jaroty”. Fotografie przekazał prezes Spółdzielni „Jaroty” Roman Przedwojski. Zbiór ma szczególne znaczenie dla badaczy i miłośników historii Olsztyna. Zdjęcia ukazują zarówno przemiany urbanistyczno-architektoniczne w przestrzeni miejskiej Olsztyna na przełomie XX i XXI wieku (budowa osiedli mieszkaniowych Nagórki, Jaroty i Pieczewo), jak również życie codziennie mieszkańców.

Uroczystość przekazania materiałów do Archiwum Państwowego w Olsztynie, od lewej:  dyrektor Archiwum prof. Norbert Kasparek, redaktor naczelny „Miesięcznika Jaroty” Małgorzata Gieczewska, prezes Spółdzielni „Jaroty” Roman Przedwojski, fot. Archiwum Państwowe w Olsztynie.

Zdjęcia przekazane do Archiwum Państwowego w Olsztynie przez Romana Przedwojskiego, fot. Archiwum Państwowe w Olsztynie.

Przekazanie cennych archiwaliów do państwowego zasobu odbyło się także w Archiwum Państwowym w Kaliszu. Swoją zawodową spuścizną podzielił się inż. Romuald Zaręba. Jako kierownik budowy, projektant lub inspektor nadzoru odpowiadał za powstawanie nowoczesnych obiektów przemysłowych w kraju i zagranicą (Węgry, Niemcy) oraz licznych budynków w Kaliszu i okolicy. Specjalizował się zwłaszcza w obiektach zabytkowych, co doskonale odzwierciedla przekazana spuścizna. Składa się ona z 69 teczek autorskiej dokumentacji technicznej z lat 1982-2017, dotyczącej ekspertyz i opinii technicznych oraz projektów budowlanych prac remontowo-konserwatorskich obiektów z Kalisza oraz powiatów kaliskiego i ostrowskiego. Projekty często ilustrowane są dokumentacją fotograficzną. Spuściznę zamyka własnoręczny, obszerny życiorys darczyńcy oraz publikacja „Zarys dziejów rodu Zarębów (Zarembów) z ziemi zakroczymskiej na Mazowszu. Linia Zaręby Wielkie – Głodowo – Górki Duże – Świercze”, będąca podsumowaniem wieloletnich badań genealogicznych autora. Dokumenty zostały już uporządkowane, zabezpieczone oraz zewidencjonowane. Można z nich korzystać w czytelni kaliskiego Archiwum, a ich wykaz jest dostępny w serwisie Szukaj w Archiwach. 

Fragment spuścizny inż. Romualda Zaręby, fot. Archiwum Państwowe w Kaliszu.

Bogdan Gancarz, dziennikarz i historyk, przekazał natomiast do zbiorów Archiwum Narodowego w Krakowie księgę protokołów Polskiego Związku Muzyczno-Pedagogicznego w Krakowie. Stanowi ona cenne źródło do badań dziejów życia muzycznego miasta z okresu międzywojennego. Księga zawiera protokoły spisane ręcznie od 22 stycznia 1930 r. do 17 marca 1937 r. Uzupełni ona przechowywane już w krakowskim Archiwum zbiory, dotyczące stowarzyszeń, działających na rzecz kultury w pierwszej połowie XX w.

Przekazanie księgi protokołów do zasobu Archiwum Narodowego w Krakowie.  Od lewej: prof. dr hab. Wojciech Krawczuk, dyrektor Archiwum Narodowego w Krakowie i Bogdan Gancarz, dziennikarz, historyk, redaktor „Gościa Niedzielnego” i „ARCANÓW”, fot. Lilianna Pochwalska.

Z okazji Dnia Darczyńcy w siedzibie Archiwum Państwowego w Warszawie Oddział w Mławie odbyła się z kolei prezentacja wybranych  fotografii, przekazanych do zasobu mławskiego archiwum przez Celinę Błaszczyk. Uroczystość uświetniła obecność władz samorządowych m. in. burmistrza Mławy Sławomira Kowalewskiego, starosty mławskiego Jerzego Rakowskiego, jak również członków lokalnych organizacji i stowarzyszeń.

Wernisaż z okazji Dnia Darczyńcy w Archiwum Państwowym w Warszawie Oddział w Mławie, fot. Archiwum Państwowe w Warszawie Oddział w Mławie.

Archiwum Państwowe w Opolu zaprosiło do wspólnego świętowania osoby, które przekazały do archiwum materiały z domowych zbiorów związane z dziejami rodzin i regionu opolskiego. Każdy z uczestników spotkania otrzymał podziękowanie oraz drobne podarunki. Ponadto darczyńcy wysłuchali prelekcji pt. „Znaczenie archiwów rodzinnych dla badań historii regionu”. Po spotkaniu można było obejrzeć wystawę plenerową, na której zaprezentowano materiały z domowych archiwów.

Darczyńcy Archiwum Państwowego w Opolu, fot. Archiwum Państwowe w Opolu.

Jednego ze swoich Darczyńców gościło również Archiwum Państwowe we Wrocławiu. Podczas spotkania Krzysztof Michałowski, który przekazał oryginały cennych pamiątek rodzinnych, bezpośrednio lub pośrednio związanych z restytucją Państwa Polskiego w 1918 r., zaprezentował i opowiedział o swoich zbiorach. W ramach wdzięczności otrzymał od dyrektora Archiwum dr. Janusza Gołaszewskiego archiwalne publikacje.

Krzysztof Michałowski z portretem swojego dziadka Benedykta Serafina, fot. P. Pracz.

Trzy wyjątkowe kolekcje trafiły w mijającym roku również do Archiwum Państwowego we Wrocławiu Oddział w Jeleniej Górze. Dwie z nich zostały podarowane przez Pana Zacharego Mazura, który odnalazł materiały na strychu mieszkania („Akta mistrza budowlanego w stanie spoczynku Hermanna Wernera z Jeleniej Góry” z lat 1899 i 1914 oraz „Spuścizna notariusza Franciszka Kędzierskiego i jego żony Eugenii z domu Korpal” z lat 1938-1964). Trzecia kolekcja to spuścizna tłumaczki z języka niemieckiego Marianny Kurowskiej z Jeleniej Góry z lat 1990-2015. Ze względu na panującą sytuację epidemiczną pozostali Darczyńcy nie mogli przybyć na spotkanie.

Dokumentacja projektowa Hermanna Wernera z lat 1899 i 1914, fot. I. Łaborewicz.

Spotkanie z Darczyńcami zorganizowało także Archiwum Państwowe w Kielcach. W archiwum gościli Maria Spława – Neyman, Krzysztof Idzik, Włodzimierz Jedynak i Sławomir Użyczak. Podczas spotkania Maria Spława – Neyman przekazała do zasobu Archiwum materiały dotyczące swojej rodziny, życia osobistego, zawodowego oraz realizacji pasji związanych z historią i turystyką. Wszyscy Darczyńcy otrzymali od dyrektora Archiwum Państwowego w Kielcach Wiesławy Rutkowskiej pamiątkowe listy i dyplomy. Spotkaniu towarzyszyła projekcja filmu „Gdy mój dziadek… Rodzinni Archiwiści o swoich zbiorach”, w którym Darczyńcy opowiadają o swoich zbiorach i okolicznościach, w jakich przekazali je do Archiwum.

Spotkanie z Darczyńcami w Archiwum Państwowym w Kielcach, fot. Archiwum Państwowe w Kielcach.

Archiwum Państwowe w Zielonej Górze gościło Tadeusza Ostrowskiego, który swoimi działaniami przyczynił się do pozyskania zbiorów Jerzego Pileckiego, znanego regionalisty oraz redaktora naczelnego „Ziemi Drohobyckiej” i „Biuletynu Stowarzyszenia Przyjaciół Ziemi Drohobyckiej”. Ponadto serdeczne podziękowania przekazano Romanowi i Zofii Zarębom, Halinie Pileckiej oraz Piotrowi Pileckiemu, którzy przekazali do zasobu Archiwum cenne pamiątki rodzinne.

Dzień Darczyńcy w Archiwum Państwowym w Zielonej Górze, fot. Archiwum Państwowe w Zielonej Górze.

Zobacz program z okazji Dnia Darczyńcy w TVP 3 Gorzów (YouTube).

Uroczyste spotkanie z Darczyńcami zorganizowało również Archiwum Państwowe w Łodzi. Dyrektor Archiwum Bartosz Górecki wręczył gościom honorowe dyplomy, podziękował za przekazane materiały archiwalne oraz przybliżył ideę Dnia Darczyńcy. Wszyscy Darczyńcy otrzymali podarunki, w których znalazły się m.in. albumy i publikacje łódzkiego Archiwum.

Dzień Darczyńcy w Łodzi, fot. Archiwum Państwowe w Łodzi.

W Archiwum Państwowym w Zamościu odbyło się zamknięte spotkanie z Januszem Panasiewiczem, który przybył do Archiwum jak prawdziwy św. Mikołaj – z prezentami. Przekazał do zasobu kilka dokumentów z okolic Hrubieszowa oraz kilkanaście książek z lat 1892-1951.

Z kolei kustosz Archiwum Państwowego w Poznaniu Beata Karwalska odwiedziła w Dniu Darczyńcy Danutę Kostecką, która przygotowuje do przekazania do Archiwum materiały z rodzinnej kolekcji swojego dziadka inż. Stefana Duchowskiego – projektanta i wykonawcy niektórych elementów fontann w Poznaniu w okresie międzywojennym. Kustosz udzieliła wsparcia w ocenie dokumentów rodzinnych oraz ich wstępnym porządkowaniu. Była to też okazja, aby podziękować Pani Kosteckiej za deklarację przekazania cennych materiałów do Archiwum .

Wybrane materiały z Archiwum Rodzinnego Stefana Duchowskiego, fot. Archiwum Państwowe w Poznaniu.

Wiele archiwów zamieszczało w Dniu Darczyńcy podziękowania online na swoich stronach internetowych i profilach na Facebooku. Archiwum Państwowe w Bydgoszczy zamieściło wybrane fotografie z pozyskanych w tym roku kolekcji Marka Marianowskiego i Edmunda Łącznego. Archiwum Państwowe w Siedlcach zamieściło podziękowania dla 16 Darczyńców, którzy w latach 2020-2021 przekazali dokumenty do jego zasobu. Archiwum Panstwowe w Częstochowie zaprezentowało na Facebooku skany dokumentów i pamiątek, przejętych w wyniku akcji związanej z 30. rocznicą Światowych Dni Młodzieży w Częstochowie.

Archiwum Państwowe w Płocku podziękowało tegorocznemu Darczyńcy Pawłowi Mirosławowi Kosowskiemu, zamieszczając informację oraz fotografie z darowanego zbioru i momentu podpisania umowy. Pan Kosowski przekazał fotografie ze zbiorów rodzinnych nieżyjącego już ojca Mirosława Kosowskiego. Stanowią one uzupełnienie „Kolekcji Bolesława Kosowskiego” i ukazują życie rodziny Kosowskich i Tomczaków w międzywojennym Płocku.

Paweł Mirosław Kosowski podpisuje umowę przekazania zbiorów do archiwum, fot. Archiwum Państwowe w Płocku.

Z okazji Dnia Darczyńcy na swoich profilach w mediach społecznościowych podziękowania wraz ze zdjęciami tegorocznych Darczyńców opublikowało także Archiwum Akt Nowych. W ciągu ostatnich lat do zasobu Archiwum trafiło kilkaset spuścizn archiwalnych, będących niejednokrotnie unikatowymi świadectwami polskiej historii. Tylko w ostatnim czasie do Archiwum Akt Nowych trafiły m.in. materiały Andrzeja Kołodzieja, zawierające unikalne archiwalia Sierpnia 80’ oraz powstańcze i kombatanckie dokumenty mjr. Mariana Kamińskiego ps. „Żaglowiec”, przekazane przez jego siostrę Barbarę Grudę-Kamińską. W państwowym zasobie znalazło się również historyczne archiwum Andrzeja Ciska, działacza polskiej emigracji w USA, archiwum Komitetu Katyńskiego przekazane przez Andrzeja Melaka i archiwalna spuścizna emigracyjnego wydawnictwa Editions-Spotkania, którą podarował Archiwum Piotr Jegliński. AAN otrzymało również spuściznę opisującą działalność znanego działacza i Przewodniczącego NSZZ "Solidarność" Sekcji Spółdzielni Rolniczych ś.p. Józefa Wyszyńskiego, przekazaną przez Michała Gucia, badacza i kolekcjonera poczty strajkowej z lat 80.

Darczyńca Archiwum Akt Nowych Andrzej Melak, fot. Archiwum Akt Nowych.

Darczyńcy Archiwum Akt Nowych Barbara Gruda-Kamińska z synem, fot. Archiwum Akt Nowych.

Dyrektor Archiwum Akt Nowych Mariusz Olczak z Darczyńcą Michałem Guciem, fot. Archiwum Akt Nowych.

W poniedziałek przypada 40. rocznica wprowadzenia stanu wojennego w Polsce. Z tej okazji Archiwa Państwowe podejmują szereg inicjatyw, mających przypomnieć o tym tragicznym wydarzeniu w najnowszej historii naszego kraju i jego następstwach

Fotografia ilustrująca represyjne działania władz, Archiwum Państwowe w Kielcach, Zbiór fotografii, druków ulotnych i pamiątek związanych z działalnością Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego "Solidarność", sygn. 23

 

Archiwum Akt Nowych

Co: Przekazanie do Archiwów Państwowych zbiorów Andrzeja Kołodzieja

Kiedy: 11 grudnia 2021 r. o godz. 12:00

Miejsce: Centrum Bankowo-Finansowe (Dom Partii), ul. Nowy Świat 6/12

W 40.rocznicę  wprowadzenia w Polsce stanu wojennego w budynku byłego Komitetu Centralnego PZPR Archiwum Akt Nowych organizuje uroczyste przekazanie do zasobu państwowego zbiorów działacza Solidarności Andrzeja Kołodzieja. W ramach tej uroczystości odbędzie się  prezentacja książki „Źródła do dziejów NSZZ Solidarność w zasobie Archiwów Państwowych” połączona z konferencją z udziałem czołowych historyków i archiwistów.

Przekazywane materiały stanowią archiwalny zapis antykomunistycznej działalności Andrzeja Kołodzieja. Ważnym ich fragmentem jest unikatowa, w części nieznana dokumentacja Wolnych Związków Zawodowych (WZZ), olbrzymi zbiór negatywów fotografii z działalności WZZ ukryty w latach 80. przed zniszczeniem przez władze komunistyczne, dokumenty, plakaty, ulotki Komitetu Strajkowego z sierpnia 1980 r., bezcenne plakaty z logiem Solidarności wydrukowane w parafii św. Brygidy z podpisami złożonymi w dniu podpisania Porozumień Sierpniowych w Sali BHP Stoczni Gdańskiej i w Stoczni im. Komuny Paryskiej w Gdyni. Kolekcję uzupełnia zbiór fotografii z działań opozycji antykomunistycznej z lat 80. Podsumowaniem wydarzenia będzie multimedialna projekcja napisu „SOLIDARNOŚĆ” na frontowej ścianie budynku. Projekcja będzie wyświetlana po zmroku od 11 do 13 grudnia.

 

Archiwum Państwowe w Białymstoku

Co: Promocja publikacji „Stan wojenny w dokumentach archiwalnych” i „Podejrzane – stan wojenny okiem białostockich fotografów”

Kiedy: 13 grudnia 2021 r., godz. 12:00

Gdzie: Archiwum Państwowe w Białymstoku, ul. A. Mickiewicza 101

Archiwum bierze udział w miejskich uroczystościach 40. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego. W ich ramach o godzinie 10:00 w swojej siedzibie zorganizuje promocję dwóch publikacji – opracowanego przez dyrektora Archiwum dr. Marka Kietlińskiego wydawnictwa źródłowego „Stan wojenny w dokumentach archiwalnych”, a także albumu, przygotowanego przez miejscowy oddział IPN „Podejrzane – stan wojenny okiem białostockich fotografów” pod redakcją Karoliny Dobek.

 

Archiwum Państwowe w Gorzowie Wielkopolskim

Co: Stan wojenny w Gorzowie Wielkopolskim – prezentacja online

Kiedy: 13 grudnia 2021 r.

Gdzie: na stronie Archiwum Państwowego w Gorzowie Wielkopolskim 

Prezentacja  „Stan wojenny w Gorzowie Wielkopolskim” przygotowana zostanie z okazji 40. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego. Zilustrują ją materiały z zasobu Archiwum Państwowego w Gorzowie Wielkopolskim.

 

Archiwum Państwowe w Kaliszu

Co:  Debata o stanie wojennym

Kiedy: 13 grudnia 2021 r.

Gdzie: na stronie internetowej Archiwum Państwowego w Kaliszu i profilu Archiwum na Facebooku

Z okazji 40. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego w Polsce na stronie internetowej Archiwum i na profilu na Facebooku zostanie wyemitowana debata, w której udział wezmą: Poseł na Sejm RP dr Jan Mosiński, Poseł na Sejm RP Tomasz Ławniczak i działacz "S", pierwszy wojewoda kaliski w wolnej Polsce Antoni Pietkiewicz. Moderatorem debaty będzie dyrektor APK dr Grażyna Schlender.

 

Archiwum Państwowe w Katowicach

Co: Wystawa online z okazji 40-rocznicy stanu wojennego

Kiedy: 13 grudnia 2021 r.

Gdzie: na stronie internetowej Archiwum Państwowego w Katowicach 

Wystawa online zaprezentuje materiały propagandowe znajdujące się w zasobie Archiwum Państwowego w Katowicach.

 

Archiwum Państwowe w Kielcach

Co: Wystawa stacjonarna „Miejcie nadzieję… „Solidarność”, stan wojenny i ostatnie lata PRL”

Kiedy: od 10 grudnia 2021 r.

Gdzie: Rynek w Kielcach

Wystawa to wybór dokumentów dotyczących lat 1980-1989 z zasobu Archiwum Państwowego w Kielcach, a także ze zbiorów Stowarzyszenia „Pamięć i Solidarność” w Sandomierzu, Delegatury NSZZ „Solidarność” w Ostrowcu Świętokrzyskim, Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Kielcach oraz ze zbiorów osób prywatnych. Wystawa przybliża tamte trudne dni, które genezą sięgały społecznych protestów lat siedemdziesiątych. Prezentuje dokumentację z okresu stanu wojennego, począwszy od 13 grudnia 1981 roku, aż do 22 lipca 1983 roku oraz z ostatnich lat PRL. Wśród zgromadzonych dokumentów znajdziemy zarówno te wytworzone przez władze państwowe, jak i te powstałe w tzw. „drugim obiegu”. Są to zarówno informacje o stanie ówczesnej gospodarki, jak i działaniach podziemia „solidarnościowego”, zamieszczane w drukach ulotnych, gazetkach i broszurach oraz ulotkach kolportowanych w zakładach pracy lub rozrzucanych na ulicach.

 

Archiwum Państwowe w Koszalinie

Co: Wystawa online,,13 grudnia 1981. Stan wojenny"

Kiedy: 13 grudnia 2021 r.

Gdzie: na stronie internetowej Archiwum Państwowego w Koszalinie 

Wystawy w formie on-line oraz mobilnej zostaną przygotowane na podstawie zasobów AP w Koszalinie i oddziałów w Słupsku i w Szczecinku.

 

Archiwum Narodowe w Krakowie

Co: Seminarium pt. "Święta Łucja rozprasza mroki. W 40 rocznicę stanu wojennego"

Kiedy: 13 grudnia 2021 r.

Gdzie: Archiwum Narodowe w Krakowie ul. Rakowicka 22E

W trakcie wygłoszone zostaną wykłady dotyczące m.in. wprowadzenia stanu wojennego w Krakowie i osób represjonowanych oraz powiązanych tematycznie materiałów archiwalnych w zasobie Archiwum Narodowego w Krakowie. Planowana jest również projekcja filmu pt. „Szwed z Wesela” w reżyserii Antoniego Krauze.

Co: Wystawa online „Stan wojenny w dokumentacji z zasobu Archiwum Narodowego w Krakowie”  

Kiedy: 13 grudnia 2021 r.

Gdzie: na stronie internetowej Archiwum Narodowego w Krakowie 

Wystawa zaprezentuje przekrój materiałów zgromadzonych w Archiwum Narodowym w Krakowie, dotyczących okresu stanu wojennego.

 

Archiwum Państwowe w Lesznie

Wydarzenie: Wystawa stacjonarna „40 lat. Stan wojenny w Lesznie i okolicy”

Kiedy: 10 grudnia 2021 r. godz. 15:00 – otwarcie

Gdzie: Rynek, Leszno

Wystawa opowiada o stanie wojennym w Lesznie i regionie leszczyńskim. Znajdują się na niej odniesienia do sytuacji w kraju, które mają ułatwić zrozumienie przedstawionych treści. Ekspozycja składa się z 14 plansz. Pokazuje i omawia m.in. zainteresowanie służb „Solidarnością”, wprowadzenie stanu wojennego, los osób internowanych w ośrodkach odosobnienia, czy też wzmożoną cenzurę. Organizowana jest przy współpracy z Oddziałem Leszno Region Wielkopolska NSZZ „Solidarność".

 

Archiwum Państwowe w Lublinie

Co: Wystawa stacjonarna i online „Dekada ,,Solidarności" 1980-1989”

Kiedy: 13 grudnia 2021 r. – 31 stycznia 2022 r. od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00-14:00

Gdzie: W galerii wystawowej Archiwum Państwowego w Lublinie, ul. Jezuicka 13 oraz na stronie internetowej Archiwum Państwowego w Lublinie 

W zasobie Archiwum Państwowego w Lublinie znajduje się wiele materiałów związanych z wydarzeniami lipca 1980 r., strajkami i protestami społecznymi, formami walki propagandowej czy też wprowadzeniem stanu wojennego i wyborami w czerwcu 1989 r. W dużej mierze jest to materiał ulotny w postaci ulotek, plakatów czy afiszy. Bardzo dużą grupę interesujących materiałów stanowią rysunki satyryczne, kolportowane jako ulotki bądź też stanowiące warstwę ilustracyjna okładek biuletynów „Solidarności”. Oprócz tego typu materiałów można odnaleźć wiele innych równie interesujących jak teleksy informacyjne, pisma strajkujących zakładów pracy, biuletyny informacyjne czy nawet wiersze i piosenki opozycyjne. Wystawy zaprezentują te archiwalia, dokumentujące 10 lat istnienia NSZZ ,,Solidarność" od jej powstania do wyborów z czerwca 1989 r.

 

Archiwum Państwowe w Malborku

Co:  Wystawa plenerowa  „W 40. rocznicę Stanu Wojennego”

Kiedy: 13 grudnia 2021 r.

Gdzie: na Placu Jagiellończyka, w centrum Malborka i na stronie internetowej Archiwum Państwowego w Malborku

Wystawa będzie prezentować materiały archiwalne z zasobu Archiwum Państwowego w Malborku. Archiwalia mają zobrazować historię stanu wojennego i stanowić ciekawą „lekcję historii” dla mieszkańców miasta.  

 

Archiwum Państwowe w Płocku

Co: Wystawa wirtualna „Stan wojenny w dokumentach z zasobu Archiwum Państwowego w Płocku”

Kiedy: 20 grudnia 2021

Gdzie: na stronie internetowej Archiwum Państwowego w Płocku 

Na wystawę złożą się dokumenty, fotografie i obwieszczenia dotyczące stanu wojennego z zasobu Archiwum Państwowego w Płocku

Co: Wystawa „Kutno w stanie wojennym”

Kiedy: 13 grudnia 2021 r. o godz. 13:00 – 13 stycznia 2021 r.

Gdzie: w Pawilonie Wystawienniczo-Muzealnym na Placu Wolności w Kutnie

Wystawę przygotowało Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Kutnowskiej wspólnie z Miejską i Powiatową Biblioteką Publiczną w Kutnie, Archiwum Państwowym w Płocku Oddział w Kutnie i Kutnowskim Domem Kultury.

 

Archiwum Państwowe w Rzeszowie

Co: Publikacja „Wrona Orła nie pokona”

Kiedy: 13 grudnia 2021 r.

Gdzie: dostępna w siedzibie Archiwum Państwowego w Rzeszowie przy ul. Władysława Warneńczyka 57 oraz Oddziału w Sanoku przy ul. Sadowej 32

W związku z 40. rocznicą wprowadzenia stanu wojennego w Polsce, ukazała się książka pt. „Wrona Orła nie pokona”. Publikacja autorstwa dr. Stanisława Dobrowolskiego zawiera wypisy źródłowe m.in. z zasobu Archiwum Państwowego w Rzeszowie Oddział w Sanoku, dotyczące dziejów oporu społecznego na terenie województwa krośnieńskiego w okresie obowiązywania stanu wojennego.

Książka dostępna w cenie 28 zł.

 

Archiwum Państwowe w Siedlcach

Co: Wystawa „Siedleckie znaki kontrrewolucji 1977-1981”

Kiedy: 13 grudnia 2021 r., godz. 11:00

Gdzie: Archiwum Państwowe w Siedlcach, Tadeusza Kościuszki 7

Wystawa  prezentuje materiały archiwalne (dokumenty, fotografie, plakaty i druki ulotne) ukazujące narastanie oporu społecznego wobec władzy komunistów, który dało się zaobserwować od 1977 r.  Przez reżim PRL były one określane kontrrewolucją. Dziś stanowią swoiste znaki zmian, które wkrótce miały nadejść. Zapowiadają tzw. „karnawał Solidarności” oraz obrazują jego przebieg w Siedlcach i regionie, do czasu pacyfikacji w nocy z 12 na 13 grudnia 1981 r. Prezentowane na wystawie dokumenty zostały wytworzone zarówno przez struktury władzy, jak i NSZZ „Solidarność”. Pochodzą z zasobu Archiwum Państwowego w Siedlcach, Narodowego Archiwum Cyfrowego oraz Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Lublinie. Przewodnikiem po wystawie jest katalog, który stanowić może również samodzielną prezentację materiałów archiwalnych wykorzystanych w ekspozycji.

 

Archiwum Państwowe we Wrocławiu

Co: Wystawa online „Rok 1981 w województwie legnickim w propagandzie i fotografii”

Kiedy: 13 grudnia 2021 r.

Gdzie: na stronie internetowej Archiwum Państwowego we Wrocławiu

Wirtualna ekspozycja ukazująca, na podstawie materiałów archiwalnych oraz fotografii znamienny rok 1981 w województwie legnickim.

Co: Wystawa online „40. rocznica wprowadzenia stanu wojennego we Wrocławiu – druki ulotne i plakaty z lat 1981-1982”

Kiedy: 13 grudnia 2021 r.

Gdzie: na stronie internetowej Archiwum Państwowego we Wrocławiu 

Celem wystawy jest ukazanie przede wszystkim nastrojów panujących w Polsce podczas stanu wojennego, towarzyszących uczestnikom oraz świadkom tych wydarzeń. Ekspozycja ukazuje plakaty propagandowe oraz druki ulotne z lat 1981-1982, które wówczas były najłatwiejszą i najdostępniejszą formą przekazu informacji.

 

Archiwum Państwowe w Zamościu

Co: Wystawa stacjonarna i online „Czas kryzysu”

Kiedy: 20 listopada – 20 grudnia 2021 r.

Gdzie: Osiedlowy Dom Kultury "Okrąglak" w Zamościu, ul. Wyszyńskiego 28A oraz na stronie internetowej Archiwum Państwowego w Zamościu 

Wystawa „Czas kryzysu” to przypomnienie jednego z najtragiczniejszych wydarzeń w najnowszej historii Polski. Składa się z 31 tablic edukacyjnych, na których zaprezentowane zostało życie obywateli, działania opozycji oraz przeciwdziałania aparatu propagandy komunistycznej. Dokumenty przedstawiają również niezachwianą wolę walki o wolność, czego przykładem byli uczniowie zamojskich szkół: Radosław Sarnicki i Andrzej Teterycz.

Wystawa będzie eksponowana do 20 grudnia br. w Osiedlowym Domu Kultury "Okrąglak" w Zamościu, natomiast od 13 grudnia br. w wersji elektronicznej na stronie internetowej Archiwum Państwowego w Zamościu.

W piątek odbyło się spotkanie promocyjne dwóch publikacji Archiwum Państwowego w Płocku: XIII Tomu Płockiego Rocznika Historyczno-Archiwalnego oraz biografii Kazimierza Staszewskiego autorstwa dr. Piotra Gryszpanowicza

Zawartość XIII Tomu Płockiego Rocznika Historyczno-Archiwalnego przybliżył zebranym dr Tomasz Piekarski dyrektor Archiwum Państwowego w Płocku i redaktor naczelny czasopisma.

Spotkanie promocyjne. Od lewej: dr Piotr Gryszpanowicz i dyrektor Archiwum dr Tomasz Piekarski, fot. Archiwum Państwowe w Płocku.

W bieżącym tomie znalazło się kilka artykułów naukowych. Do działu Artykuły tekst na temat posłów i deputowanych na sejm w latach 1809-1831 z obszaru departamentu i województwa płockiego przygotował prof. Andrzej Sikorski. Kilka artykułów poświęconych zostało również ziemi gostynińskiej. Tomasz Cybulski przybliżył postać pochodzącego z Gostynina ewangelickiego biskupa ks. Adama Wegerta. Tematykę martyrologii duchowieństwa ziemi gostynińskiej w okresie niemieckiej okupacji nakreślił dr Marian Chudzyński. Z kolei źródła do dziejów rodziny Wittenbergów w zasobie płockiego Archiwum przedstawił dr Grzegorz Gołębiewski.

Spotkanie promocyjne, fot. Archiwum Państwowe w Płocku.

Tematyka łęczycka znalazła odzwierciedlenie w artykule dr. Tomasz Stolarczyka, opisującym dwa źródła z 1826 i 1827 r. do historii Szkoły Wydziałowej w Łęczycy, przechowywane w Bibliotece Uniwersytetu Łódzkiego i Wojewódzkiej Bibliotece im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Łodzi. Z kolei Elżbieta Pajor, z okazji 40. rocznicy ogłoszenia stanu wojennego, zaprezentowała powiązane tematycznie źródła archiwalne z zasobu Archiwum Państwowego w Płocku Oddział w Kutnie. Dla miłośników odkrywania tajemnic związanych z historią tablic i budynków powstał artykuł dr. Piotra Gryszpanowicza dotyczący historii tablic na płockim Ratuszu. Całość tradycyjnie uzupełnia Kronika, w której Krystyna Bańka przybliżyła działalność Archiwum Państwowego w Płocku w 2020 roku.

XIII Tom Płockiego Rocznika Historyczno-Archiwalnego można zakupić w cenie 17,60 zł, kontaktując się mailowo z sekretariatem Archiwum Państwowego w Płocku (sekretariat@plock.ap.gov.pl). Tom będzie także do końca tygodnia dostępny online na stronie internetowej czasopisma.

Spotkanie promocyjne, fot. Archiwum Państwowe w Płocku.

Kolejną publikacją zaprezentowaną podczas wieczoru była biografia Kazimierza Staszewskiego autorstwa dr. Piotra Gryszpanowicza. Bohater biografii był płockim geometrą, autorem projektów ulic w Płocku w okresie międzywojennym i znanym działaczem społecznym. Płock zawdzięcza mu m.in. jedno z ważniejszych źródeł kartograficznych – Plan miasta z 1906 roku.

Do przedstawienia tej postaci w nowym świetle posłużyły materiały źródłowe z zasobu Archiwum Państwowego w Płocku. Pozwoliły one na ukazanie bohatera książki w szerszym kontekście na tle historii miasta początków XX wieku i okresu międzywojennego. Podczas promocji zaprezentowane zostały także oryginalne dokumenty dotyczące postaci Kazimierza Staszewskiego.

Partnerem wydarzenia był Samorząd Województwa Mazowieckiego, którego grant pozwolił na wydanie książki.

6 grudnia świętujemy popularne Mikołajki. W Archiwach Państwowych ten dzień ma szczególny wymiar, gdyż od ubiegłego roku obchodzony jest również jako Dzień Darczyńcy. W tym roku po raz pierwszy w to święto odznaczenie „Za zasługi dla archiwistyki” otrzymał od Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych dr. Pawła Pietrzyka Darczyńca Archiwów Państwowych – Wojciech Nosowski

W Dniu Darczyńcy Archiwa Państwowe w całej Polsce honorują i składają podziękowania swoim Darczyńcom – archiwalnym Mikołajom – którzy przekazali do archiwalnego zasobu cenne historycznie zbiory i pamiątki. Jednym z nich jest Wojciech Nosowski, który w tym roku przekazał do Archiwum Głównego Akt Dawnych 1430 dokumentów dotyczących majątku Jagodne, rodzin Szydłowskich i Janaszów, datowanych od połowy XVI wieku po lata 30. XX wieku.

Część dokumentów przekazanych przez Wojciecha Nosowskiego do Archiwum Głównego Akt Dawnych, fot. Dominika Pruszczyńska.

Spotkanie honorujące Darczyńcę w Archiwum Głównym Akt Dawnych otworzył Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych dr Paweł Pietrzyk, który podziękował za przekazany dar,  podkreślił szczególne znaczenie podarowanych dokumentów oraz godną uznania postawę Darczyńcy. Szerzej przekazane materiały przedstawił dyrektor AGAD dr Hubert Wajs. Wojciech Nosowski opowiedział zebranym o losach dokumentów, zabiegach ich pozyskania oraz pomyśle przekazania do Archiwów Państwowych.  

Wystąpienie Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych dr. Pawła Pietrzyka, fot. Dominika Pruszczyńska. 

Wystąpienie dyrektora Archiwum Głównego Akt Dawnych dr. Huberta Wajsa, fot. Dominika Pruszczyńska. 

Wystąpienie Darczyńcy Wojciecha Nosowskiego, fot. Dominika Pruszczyńska.

Znaczenie archiwów rodzinnych w wymiarze zarówno historii lokalnej, jak i całego państwa omówił kierownik Oddziału III archiwów rodowych i zbiorów prywatnych AGAD Jarosław Zawadzki. O stanie przekazanych materiałów i pracach konserwatorów opowiedziała kierownik Centralnego Laboratorium Konserwacji Archiwaliów AGAD Anna Czajka.

Prezentacja części dokumentów przekazanych przez Wojciecha Nosowskiego do Archiwum Głównego Akt Dawnych, fot. Dominika Pruszczyńska.

Wśród ofiarowanych materiałów znajdują się niezwykle cenne historycznie dokumenty królów: Michała Korybuta Wiśniowieckiego, Augusta II i Jana III Sobieskiego oraz dokument ministra wojny Księstwa Warszawskiego księcia Józefa Poniatowskiego. Najstarszy przekazany pergamin liczy ponad 480 lat! Szczególną wartość mają również wypisy z akt sądowych mielnickich i czerskich, gdyż oryginalne księgi z ich zbiorami w większości spłonęły podczas II wojny światowej. Cennymi źródłami historycznymi są także pochodzące z późniejszego okresu dokumenty organizacji dobroczynnych, działających podczas I wojny światowej, pochodzące od ostatniego właściciela majątku Jagodne.

Część dokumentów przekazanych przez Wojciecha Nosowskiego do Archiwum Głównego Akt Dawnych, fot. Dominika Pruszczyńska.

Dar ten przedstawia niezwykłą wagę dla Archiwów Państwowych, również dlatego, że uzupełni będący już w zasobie Archiwum Głównego Akt Dawnych zbiór, dotyczący rodzin Tatarkiewiczów, Szydłowskich i Janaszów oraz dóbr Jagodne.

Punktem kulminacyjnym spotkania było nadanie Wojciechowi Nosowskiego odznaczenia „Za zasługi dla archiwistyki” przez Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych dr. Pawła Pietrzyka.  

Wręczenie oznaki „Za zasługi dla archiwistyki”, fot. Dominika Pruszczyńska.

Podczas konferencji zaprezentowane zostały również bezcenne zbiory przekazane przez Darczyńcę do zasobu Archiwów Państwowych.

Pamiątki przekazane przez Wojciecha Nosowskiego zostaną opracowane, właściwie zabezpieczone i zeskanowane. Następnie oryginały będą przechowywane w specjalnych warunkach w archiwalnych magazynach przez kolejne wieki, a ich kopie cyfrowe zostaną udostępnione w serwisie szukajwarchiwach.gov.pl, gdzie dostęp do nich będzie miał każdy zainteresowany.

Uczestnicy wydarzenia przeglądają dokumenty przekazane przez Wojciecha Nosowskiego do Archiwum Głównego Akt Dawnych, fot. Dominika Pruszczyńska.

Wystawa bezcennych obiektów uhonorowanych w tym roku wpisem na Listę Krajową Programu UNESCO Pamięć Świata została oficjalnie otwarta we Wrocławiu  

Otwarcie wystawy „Pamięć Polski…” we Wrocławiu. Przemawia dyrektor Archiwum Państwowego we Wrocławiu dr Janusz Gołaszewski obok dyrektor Zakładu Narodowego im. Ossolińskich dr Adolf Juzwenko i dr Agata Janiak z Biblioteki Ossolińskich, fot. Paulina Pracz.

W obecności przedstawicieli uczelni wrocławskich oraz licznie zgromadzonej publiczności, a także lokalnych mediów otwarcia dokonali dyrektor Archiwum Państwowego we Wrocławiu dr Janusz Gołaszewski i dyrektor Zakładu Narodowego im. Ossolińskich dr Adolf Juzwenko. Wśród obiektów wpisanych na Listę znalazły się rotulusy średniowieczne klasztoru premonstratensów z Opactwa św. Wincentego na Ołbinie z zasobu Archiwum Państwowego we Wrocławiu oraz rękopisy Juliusza Słowackiego z zasobu Ossolineum.

Otwarcie wystawy „Pamięć Polski…” we Wrocławiu, fot. Paulina Pracz.

Dyrektor Archiwum krótko naświetlił tło historyczne powstania programów Pamięć Świata i Pamięć Polski. Przybliżył ponadto samą wystawę, jej zawartość i bardzo oryginalną formę. Dr Agata Janiak z Biblioteki Ossolińskiej scharakteryzowała manuskrypty wieszcza Juliusza Słowackiego. Wszyscy uczestnicy uroczystości mieli rzadką możliwość wpisania się do pamiątkowego rotulusa wystawionego przez Archiwum Państwowe we Wrocławiu.

Otwarcie wystawy „Pamięć Polski…” we Wrocławiu, fot. Paulina Pracz.

Ekspozycja ustawiona jest na placu Wolności, w bezpośrednim sąsiedztwie Narodowego Forum Muzyki i byłego Zamku Królewskiego. Będzie dostępna dla odwiedzających do 9 stycznia 2022 r. Ekspozycja prezentuje 15 bezcennych, unikatowych obiektów dziedzictwa, dokumentujących ważne wydarzenia i działalność wybitnych osobistości w dziejach Polski.

Wystawa została zaprezentowana po raz pierwszy 9 czerwca br. w Warszawie. Teraz podróżuje po całej Polsce – do miast, w których przechowywane są nagrodzone perły dziedzictwa.

Otwarcie wystawy „Pamięć Polski…” we Wrocławiu, fot. Paulina Pracz.

Wydarzenie: Wystawa „Pamięć Polski. Lista Krajowa Programu UNESCO Pamięć Świata – 4. edycja” we Wrocławiu

Data: 2 grudnia 2021 r. – 9 stycznia 2022 r.

Miejsce: Wrocław, Plac Wolności

Zapraszamy!

———

4. edycja Listy Krajowej Programu UNESCO Pamięć Świata została objęta Patronatem Honorowym Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej Andrzeja Dudy.

———

Zobacz wszystkie uhonorowane obiekty na stronie Pamięć Polski.

W dniach 3-4 grudnia nastąpi przerwa techniczna, podczas której serwis szukajwarchiwach.gov.pl nie będzie dostępny. Przerwa potrwa od piątku od godziny 15.00 – do soboty do godziny 17.00.

Zachęcamy do śledzenia profilu Szukaj w Archiwach na Facebooku, gdzie będą pojawiać się dalsze informacje.

Przepraszamy za te czasowe utrudnienia.

Wczoraj opublikowany został nowy wykaz czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych Ministra Edukacji i Nauki. Do „Archeionu”, który na liście znajduje się od 2019 r., dołączyło kolejne osiem tytułów wydawanych i współwydawanych przez Archiwa Państwowe.

Na liście znajdują się:

• „Archeion”
• „Teki archiwalne”
• „Miscellanea Historico-Archivistica”
• „Krakowski Rocznik Archiwalny”
• „Szkice Archiwalno-Historyczne”
• „Świętokrzyskie Studia Archiwalno-Historyczne”
• „Przegląd Archiwalno-Historyczny”
• „Rocznik Łódzki”
• „Komunikaty Mazursko-Warmińskie”

Komunikat Ministra Edukacji i Nauki z dnia 1 grudnia 2021 r. w sprawie wykazu czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych

 

Z okazji zbliżającej się 40. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego w Polsce Archiwum Państwowe w Zamościu przygotowało wystawę stacjonarną „Czas kryzysu”, prezentującą zdjęcia i dokumenty z tamtego okresu. Ekspozycję można oglądać do 20 grudnia br. w Zamojskiej Galerii Młodych „Okrąglak” w Osiedlowym Domu Kultury

Wystawa „Czas kryzysu” to przypomnienie jednego z najtragiczniejszych wydarzeń w najnowszej historii Polski. Składa się z 31 tablic edukacyjnych, na których zaprezentowane zostało życie obywateli, działania opozycji oraz przeciwdziałania aparatu propagandy komunistycznej. Dokumenty przedstawiają również niezachwianą wolę walki o wolność, czego przykładem byli uczniowie zamojskich szkół: Radosław Sarnicki i Andrzej Teterycz.

Wersja online wystawy będzie dostępna od 13 grudnia na stronie internetowej Archiwum Państwowego w Zamościu.

Wystawa powstała we współpracy z Osiedlowym Domem Kultury „Okrąglak” w Zamościu. Inicjatywa wpisuje się w szereg działań upamiętnienia 40. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego w Polsce przez państwową sieć archiwalną, o których więcej informacji przekażemy już niebawem.

Wydarzenie: Wystawa „Czas kryzysu”

Data: 20 listopada – 20 grudnia 2021 r., poniedziałek – piątek w godz. 9:00-15:00

Miejsce: Zamojska Galeria Młodych „Okrąglak” w Osiedlowym Domu Kultury przy ul. Wyszyńskiego 28A (przy Spółdzielni Mieszkaniowej im. Jana Zamoyskiego) w Zamościu.

Wstęp wolny. Zapraszamy!

Wystawa bezcennych obiektów uhonorowanych w tym roku wpisem na Listę Krajową Programu UNESCO Pamięć Świata wkrótce odwiedzi Wrocław!  

Wyjątkowa wystawa „Pamięć Polski. Lista Krajowa Programu UNESCO Pamięć Świata – 4. edycja” będzie dostępna dla odwiedzających od 2 grudnia 2021 r. do 9 stycznia 2022 r. na Placu Wolności we Wrocławiu. Ekspozycja prezentuje bezcenne, unikatowe obiekty dziedzictwa, dokumentujące ważne wydarzenia i działalność wybitnych osobistości w dziejach Polski.

Wystawa została zaprezentowana po raz pierwszy 9 czerwca br. w Warszawie. Teraz podróżuje po całej Polsce – do miast, w których przechowywane są nagrodzone perły dziedzictwa.

Szósty przystanek – Wrocław. Wystawę gościć będzie Archiwum Państwowe we Wrocławiu, w którego zbiorach znajduje się jeden z uhonorowanych w tym roku bezcennych obiektów – średniowieczne rotulusy z klasztoru na Ołbinie we Wrocławiu. To jednak nie jedyny wrocławski akcent na tegorocznej Liście. Wśród uhonorowanych obiektów znalazła się również rękopiśmienna spuścizna Juliusza Słowackiego z lat 1835-1865, przechowywana w Zakładzie Narodowym im. Ossolińskich we Wrocławiu.

Wydarzenie: Wystawa „Pamięć Polski. Lista Krajowa Programu UNESCO Pamięć Świata – 4. edycja” we Wrocławiu

Data: 2 grudnia 2021 r. – 10 stycznia 2022 r.

Miejsce: Wrocław, Plac Wolności

Zapraszamy!

———

4. edycja Listy Krajowej Programu UNESCO Pamięć Świata została objęta Patronatem Honorowym Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej Andrzeja Dudy.

———

Zobacz wszystkie uhonorowane obiekty na stronie Pamięć Polski.

———

Program Pamięć Świata powstał z inicjatywy UNESCO w 1992 r. Jego celem jest utrwalanie znaczenia wielowiekowego dziedzictwa dokumentacyjnego ludzkości. Program zwraca uwagę społeczeństwa na konieczność ochrony dokumentów o szczególnym znaczeniu historycznym, które stanowią świadectwo naszej kultury i cywilizacji. W związku z jego realizacją, podejmowane są również działania na rzecz upowszechnianie wiedzy i szerokiego udostępniania dziedzictwa dokumentacyjnego. W ramach Programu tworzone są 3 listy dziejowych pomników piśmiennictwa: światowa oraz regionalne i krajowe.

W wyniku prac Polskiego Komitetu Programu UNESCO Pamięć Świata w 2014 r. powstała Polska Lista Krajowa Programu UNESCO Pamięć Świata. W tym roku Komitet, w skład którego wchodzą przedstawiciele największych polskich bibliotek, archiwów oraz środowisk naukowych, a któremu przewodniczy Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych dr Paweł Pietrzyk, umieścił wyjątkowe obiekty na Liście już po raz czwarty.