22 budynki Archiwów Państwowych na terenie całego kraju zostaną poddane kompleksowej termomodernizacji. Dziś na konferencji prasowej w Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych podpisano umowę o dofinansowanie projektu
Działanie przyczyni się m.in. do ograniczenia zjawiska tzw. „niskiej emisji”, zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych oraz zwiększenia energooszczędności w budynkach publicznych. Realizacja inwestycji zapewni także właściwe i bezpieczne warunki przechowywania państwowego zasobu archiwalnego – dziedzictwa kulturowego kraju wytworzonego na przestrzeni dziejów oraz świadectw obecnych czasów, sukcesywnie przejmowanych przez Archiwa Państwowe.
Projekt „Kompleksowej modernizacji energetycznej wybranych obiektów Archiwów Państwowych”, dzięki staraniom Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu otrzyma wsparcie ze środków Unii Europejskiej. Umowę o dofinansowanie projektu podpisali dzisiaj Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu prof. Piotr Gliński oraz Zastępca Prezesa Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Artur Michalski, w obecności Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych dr. Pawła Pietrzyka.
Konferencja prasowa poświęcona termomodernizacji Archiwów Państwowych. Podpisanie umowy, fot. Michał Gątarzewski.
– To jest kolejny projekt dotyczący modernizacji instytucji polskiego państwa – mówił na konferencji prof. Piotr Gliński – Coraz więcej Polaków się przekonuje, że Archiwa Państwowe to taki kościec funkcjonowania państwa polskiego. Bez archiwów bardzo wiele instytucji i obywateli nie może sprawnie funkcjonować, wypełniać swoich zadań.
Konferencja prasowa poświęcona termomodernizacji Archiwów Państwowych. Wicepremier, Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu prof. Piotr Gliński, fot. Michał Gątarzewski.
– W ostatnich latach zrobiliśmy bardzo dużo. Wspaniale funkcjonują archiwa na portalach, w przestrzeni wirtualnej. Zbudowaliśmy nowoczesne Archiwum w Krakowie, które jest dowodem na to, jak bardzo potrzebne są tego rodzaju instytucje – przypomniał premier.
– Potrzeby inwestycyjne, jeśli chodzi o funkcjonowanie nowoczesnych archiwów są znacznie większe. To jest projekt ze wszech miar warty realizacji – mówił prof. Piotr Gliński. – Ten projekt to około 60% oszczędności energetycznej, ekonomicznej i ekologicznej. W tej chwili podpisujemy I etap, czyli przygotowanie dokumentacji techniczno-projektowych.
–II etap to będzie już prowadzenie inwestycji. Po tym projekcie nasze archiwa naprawdę wejdą w XXI wiek. Cieszę się, że możemy to realizować we współpracy z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska – dodał premier.
Konferencja prasowa poświęcona termomodernizacji Archiwów Państwowych. Zastępca Prezesa Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Artur Michalski, fot. Michał Gątarzewski.
– To kolejne bardzo ważne działanie w dziedzinie ochrony środowiska – mówił Zastępca Prezesa Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Artur Michalski. – Resort środowiska i klimatu z resortem kultury, dziedzictwa narodowego i sportu wspólnie realizuje cele prośrodowiskowe, proekologiczne. Dla naszej instytucji najważniejszy cel to oczywiście ochrona środowiska, zmniejszenie presji na środowisko, zmniejszenie energochłonności budynków, ich efektywność energetyczna.
– Archiwa Państwowe to obiekty o charakterze strategicznym dla kraju. Cóż by było, gdyby archiwa niewłaściwie funkcjonowały? Bezpowrotnie stracilibyśmy pewną część naszej historii, naszego dziedzictwa – dodał prezes Artur Michalski.
Konferencja prasowa poświęcona termomodernizacji Archiwów Państwowych, fot. Michał Gątarzewski.
– Bardzo się cieszę, że ta część kultury, która się nazywa „dziedzictwo narodowe”, również w końcu jest obecna w przestrzeni publicznej – mówił Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych dr Paweł Pietrzyk.
– Bezpieczeństwo narodowego zasobu archiwalnego zaczyna się tak naprawdę od budynku, w którym jest on przechowywany – podkreślił. – Dla nas, jako archiwistów, bardzo ważne jest to, że w ramach tego projektu będziemy mogli zwiększyć bezpieczeństwo przechowywania zasobu archiwalnego, czyli stworzyć dobre warunki do tego, żeby materiał archiwalny mógł być przechowywany we właściwej temperaturze, we właściwej wilgotności i w zabezpieczonym miejscu.
Konferencja prasowa poświęcona termomodernizacji Archiwów Państwowych. Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych dr Paweł Pietrzyk, fot. Michał Gątarzewski.
– Archiwa Państwowe w końcu wejdą w XXI wiek i w końcu będziemy mogli powiedzieć, że narodowy zasób archiwalny jest chroniony na miarę tak dużego kraju, jakim jest Polska w Europie – podsumował Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych.
Konferencja prasowa poświęcona termomodernizacji Archiwów Państwowych, fot. Michał Gątarzewski.
Etapy realizacji projektu
Projekt będzie realizowany w 17 archiwach i obejmie w sumie 22 budynki: dwa w Warszawie, cztery w Katowicach, w Częstochowie, Kaliszu, Kielcach, Lesznie, Łodzi, Olsztynie, Opolu, Przemyślu, Siedlcach, Toruniu, Wrocławiu, Jeleniej Górze, Legnicy, Pile, Otwocku i Gdyni. Całkowita powierzchnia obiektów przewidzianych do projektu w podstawowej części wynosi 77,6 tys. m² (w tym 61 tys. m² powierzchni użytkowej).
Realizacja projektu ma przebiegać w dwóch etapach. Pierwszy będzie obejmował przygotowanie pełnej dokumentacji techniczno-budowlanej dotyczącej planowanych prac. Jego szacowany koszt wyniesie około 9 mln złotych.
Następnie, w oparciu o powstałą dokumentację, zaplanowano przejście do drugiego etapu – realizacji inwestycji. Szacuje się, że wartość nakładów na tym etapie projektu wyniesie ponad 90 mln złotych.
Więcej na temat inwestycji w zakładce Termomodernizacja.
Odpowiednie warunki dla archiwaliów
Projekt ten wpisuje się w jeden z głównych celów strategicznych Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych, jakim jest zapewnienie odpowiednich warunków do przechowywania i udostępniania zasobu archiwalnego. Archiwa Państwowe nieustannie podejmują działania na rzecz unowocześnienia bazy lokalowej, dostosowania przestrzeni do potrzeb odwiedzających, jak i zapewnienia właściwych warunków przechowywania zasobu archiwalnego.
W XXI wiek archiwa wchodziły z infrastrukturą, która nie odpowiadała standardom zbiorów i przeciwdziałania zagrożeniom ze względu na:
- wyeksploatowane, niedoinwestowane budynki;
- zbyt małą powierzchnię magazynową, a co za tym idzie opóźniający się proces przejmowania akt (co wpływa na stan, w jakim akta są przejmowane);
- nieodpowiednie warunki klimatyczne;
- brak warunków do udostępniania akt – potrzeba zabezpieczenia odpowiednich warunków w pracowniach i w czytelniach.
Inne projekty
Wspólne działania z Ministrem Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu, prof. Piotrem Gliński powodują, że archiwa są na drodze oczekiwanych zmian. Wraz z projektem kompleksowej modernizacji energetyczne jednocześnie realizowane są:
- inwestycja budowy archiwum w Bydgoszczy (trwa procedura przetargowa na wybór wykonawcy);
- inwestycja budowy oddziału w Nowym Sączu Archiwum Narodowego w Krakowie;
- przebudowa archiwum w Suwałkach, która zostanie ukończona w tym roku;
- postępowanie na wybór projektanta archiwum w Katowicach.
We wrześniu zeszłego roku otworzono nowy obiekt Archiwum Narodowego w Krakowie, który jest jednym z najnowocześniejszych budynków w Europie. Przygotowywany jest także projekt budowy pięciu nowych archiwów w formule partnerstwa publiczno-prywatnego. Wszystkie te działania prowadzą do nowej odsłony Archiwów Państwowych – archiwów otwartych, które są nowoczesnym i przyjaznym urzędem zaufania publicznego.
