Prezentacja „Kardynał Stefan Wyszyński na Warmii i Mazurach”

Archiwum Państwowe w Olsztynie z okazji Roku Kardynała Stefana Wyszyńskiego przedstawia multimedialną prezentację, poświęconą pobytowi prymasa na Warmii i Mazurach

Trzech gości siedzi za stołem konferencyjnym, obok stoi i przemawia dyrektor Archiwum prof. Norbert Kasparek.
Premiera projektu Archiwum Państwowym w Olsztynie, fot. Andrzej Kułyk.

Uroczysta premiera projektu multimedialnego „Kardynał Stefan Wyszyński na Warmii i Mazurach” odbyła się w piątek 10 września 2021 roku w siedzibie Archiwum Państwowego w Olsztynie. Gości w archiwalnych progach powitał dyrektor Archiwum prof. Norbert Kasparek, który zwrócił uwagę na aktywność i udział Archiwów Państwowych w obchodach jubileuszu Kardynała Wyszyńskiego. Prof. Andrzej Kopiczko przybliżył zebranym najważniejsze wątki z życia Prymasa, kładąc szczególny nacisk na częstotliwość i charakter pobytów Kardynała na Warmii, Mazurach i Powiślu. Autor i inicjator projektu dr Mariusz Korejwo zaprezentował specyfikę materiałów wykorzystanych w projekcie. Kwestie techniczne związane z prezentacją omówił Sławomir Ostrowski. Wyjątkowym gościem spotkania był arcybiskup metropolita warmiński dr Józef Górzyński, który podzielił się z zebranymi swoimi wspomnieniami dotyczącymi postaci Kardynała Wyszyńskiego.

12 września br. papież Franciszek włączył kard. Stefana Wyszyńskiego do grona błogosławionych.

Kardynał Stefan Wyszyński przemawia do mikrofonu.

W przygotowanej przez olsztyńskie Archiwum prezentacji znalazły się m.in.:

  • kronika pobytu Kardynała na Warmii i Mazurach,
  • materiały archiwalne,
  • fotografie z epoki,
  • interaktywna mapa miejsc, które odwiedził prymas Wyszyński,
  • osobiste zapiski Kardynała w postaci plików dźwiękowych,
  • odrębne zakładki poświęcone dziejom walki władz z Kościołem, Wyższemu Seminarium Duchownemu „Hosianum”, osobie warmińskiego duchownego ks. Wojciecha Zinka.

Projekt umożliwia aktywne uczestnictwo odbiorców.

Prezentacja dostępna na stronie Archiwum Państwowego w Olsztynie.

 

Wystawa wirtualna o Stanisławie Lemie

Dziś przypada setna rocznica urodzin Stanisława Lema, wybitnego przedstawiciela fantastyki naukowej, pisarza-futurologa, felietonisty, filozofa, którego twórczość zaliczana jest do kanonu światowej literatury science-fiction. Archiwum Główne Akt Dawnych zaprasza z tej okazji na wirtualną wystawę 

Screen z wirtualnej wystawy. Stanisław Lem siedzi przy maszynie do pisania. Obok napis Stanisław Lem (1921-2006) pisarz.

W uznaniu znaczenia Stanisława Lema w literaturze XX w. rok 2021 ustanowiony został przez Sejm RP rokiem pisarza. Instytut Polska Przyszłości im. Stanisława Lema jako oficjalne hasło obchodów wybrał „Lem 2021. Widziałem przyszłość”.

Zasób archiwalny Archiwum Głównego Akt Dawnych, przechowującego zbiory od XII w. do I wojny światowej, daleki jest od zainteresowań Stanisława Lema i wynikającej z nich aktywności pisarskiej. Wyjątek stanowią jednak księgi metrykalne powszechnie zwane zabużańskimi (pochodzą z terenów obecnej Ukrainy), a wśród nich także księgi z gmin mojżeszowych ze Lwowa. To dzięki nim możemy odnieść się do lat dziecięcych Stanisława Lema spędzonych we Lwowie, odtworzyć jego stosunki rodzinne oraz środowisko, w którym dorastał. Na wystawie można bliżej przyjrzeć się także m.in. aktowi urodzenia matki pisarza Sabiny, przechowywanemu w Archiwum Państwowym w Przemyślu oraz aktowi urodzenia samego pisarza, który znajduje się jeszcze w Urzędzie Stanu Cywilnego w Warszawie.

Zobacz wystawę na stronie Archiwum Głównego Akt Dawnych.

 

Europejskie Dni Dziedzictwa 2021 w Archiwach Państwowych

Zachęcamy do udziału w inicjatywach przygotowanych przez Archiwa Państwowe z okazji Europejskich Dni Dziedzictwa 2021. W tym roku wydarzenie przebiega pod hasłem „Smaki Dziedzictwa”

Plakat Europejskich Dni Dziedzictwa z kolażem ze zdjęć kucharki, kucharz i pary ubranej w tradycyjne ludowe stroje.

Tradycje kulinarne od zawsze odgrywały ważną rolę w pielęgnowaniu rodzimych obyczajów i tworzeniu wspólnot. Przekazywana z pokolenia na pokolenie wiedza kulinarna pozostaje nadal kluczowym elementem naszej historii i kultury.

Jak wyjaśniają organizatorzy EDD „Smaki Dziedzictwa” zachęcają do poznawania tradycyjnych produktów regionalnych, przepisów, które 100 lat temu królowały na polskich stołach oraz zabytków przetwórstwa spożywczego i dziedzictwa kulinarnego. Tegoroczna edycja EDD koncentruje się nie tylko na materialnych tradycjach rzemieślniczych (takich jak cukiernie, piekarnie, fabryki cukierków), ale również niematerialnych (staropolskich przepisach, tradycjach)”.

Zachęcamy do obchodów EDD razem z Archiwami Państwowymi!

*Wykaz będzie aktualizowany

Narodowe Archiwum Cyfrowe

Co: „Popołudnie z NAC” w Niepodległa. Miejsce Spotkań

Kiedy: sobota, 18 września, w godz. 15:00-18:00

Gdzie: Niepodległa. Miejsce Spotkań, Aleje Ujazdowskie 4, Warszawa

Plakat wydarzenia

To sobotnie wrześniowe popołudnie warto spędzić z Narodowym Archiwum Cyfrowym w Niepodległa. Miejsce Spotkań. Podczas wydarzenia poznacie perełki archiwalnego dziedzictwa międzywojnia ze zbiorów NAC w nowoczesnej odsłonie.

W programie:

  • plenerowe pokazy „Archiwalnego Fotoplastikonu Online”, podczas których za pomocą ożywionych archiwalnych kadrów będziecie mogli posmakować, jak wyglądały międzywojenna Gdynia, Bydgoszcz i Radom. Przedpremierowo zobaczycie również najnowszy odcinek poświęcony Łodzi, który w sieci zadebiutuje dopiero tydzień później!
  • warsztaty rodzinne „Dziwa z archiwum, czyli smoki, dinozaury i rycerze” prowadzone przez edukatorkę Zuzannę Zasacką, w czasie których z archiwalnych fotografii wyczarujecie niezwykłe, bajkowe postaci (w godz. 16:00-17:30);
  • interaktywny punkt konsultacyjny dla nauczycieli, w którym będziecie mogli poznać (i otrzymać) materiały i działania edukacyjne oraz dowiedzieć się, jak archiwalia można wykorzystać w szkole;
  • wielkoformatową grę planszową, która zabierze was w podróż przez dzieje II RP;
  • stanowisko degustacyjne, przy którym będziecie mogli poczęstować się najnowszymi publikacjami albumowymi, gadżetami i innymi przysmakami od NAC.

Współpraca: Biuro Programu „Niepodległa”

Projekt „Archiwalny Fotoplastikon Online” dofinansowano ze środków Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu w ramach Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA na lata 2017-2022. 

Archiwum Państwowe w Bydgoszczy

Co: Wystawa „W drodze na stół”

Kiedy: sobota, 11 września

Gdzie: Archiwum Państwowe w Bydgoszczy Oddział w Inowrocławiu, ul. Prezydenta Gabriela Narutowicza 58, Inowrocław

Wystawa w siedzibie oddziału odpowie na pytania: Jak jadali nasi przodkowie? Jak wyglądała dawniej produkcja i sprzedaż żywności? Jak reklamowano produkty spożywcze?

Co: Wystawa wirtualna „Polskie tradycje kulinarne w dokumentach z zasobu Archiwum Państwowego w Bydgoszczy”

Kiedy: niedziela, 18 września

Gdzie: strona internetowa Archiwum Państwowego w Bydgoszczy

Wystawa zaprezentuje archiwalia dotyczących kulinariów przechowywane w zasobie archiwum.

Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Cieszynie

Co: „Skarby z cieszyńskiej trówły”

Kiedy: weekend, 17-18 września

Gdzie: Zamek Cieszyn, Zamkowa 3 a/b,c, Cieszyn

„Skarby z cieszyńskiej trówły”, czyli starej, zdobionej skrzyni wiannej, to święto lokalnej kultury, łączące tradycję i historię ze współczesnością. Lokalność ponownie staje się wartością, rzemieślnicy wracają do swoich warsztatów, mistrzowie kuchni sięgają po tradycyjne przepisy.

Podczas XX edycji wydarzenia, będziecie mogli spotkać z rzemiosłem, folklorem, sztuką i dizajnem, a także kuchnią regionalną. Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Cieszynie czynnie włączy się te w działania, przedstawiając wielokulturowość Śląska Cieszyńskiego, ze szczególnym uwzględnieniem tradycji kuchni przygranicznej.

Archiwum Państwowe w Kielcach

Co: Wystawa wirtualna „Smaki Dziedzictwa. Kulinaria w dokumencie archiwalnym z zasobu Archiwum Państwowego w Kielcach”

Kiedy: od soboty, 18 września

Gdzie: strona internetowa Archiwum Państwowego w Kielcach 

Wystawa skupi się na znaczeniu kuchni, żywności i żywienia w życiu społeczności regionu w różnych okresach historycznych. Poznacie dokumenty, ludzi i miejsca związane ze sztuką kulinarną. Zajrzycie do kuchni, spiżarni i kredensu dworu w Przysusze w 1846 r., przestudiujecie instrukcję ministra rolnictwa z 1928 r. o sposobie badania próbek masła i serów (wraz z opisem konsystencji, smaku, koloru, wyglądu, zapachu, trwałości, „wygniecenia”, zawartości wody i soli) i posmakujecie menu kieleckich restauracji, barów, kawiarni, cukierni z lat dwudziestych XX w. Wystawę uzupełniają również fotografie z życia kieleckich pułków artylerii i piechoty, których znamienną częścią codzienności były mniej lub bardziej uroczyste przyjęcia.

Archiwum Narodowe w Krakowie Oddział w Bochni

Co: Weekend z Zabytkami Powiatu Bocheńskiego „Obce rzeczy dobrze wiedzieć jest – swoje, obowiązek – Zygmunt Gloger, czyli Historie rodzinne w źródle zapisane”

Kiedy: niedziela, 12 września w godz. 9:00-14:00.

Gdzie: Archiwum Narodowe w Krakowie Oddział w Bochni, ul. Konstytucji 3 Maja, Bochnia

Podczas wydarzenia będziecie mogli zapoznać się ze materiałami pochodzącymi ze zbiorów bocheńskiego Archiwum. Obok najstarszych ksiąg miejskich na ekspozycji znajdziecie dokumenty pergaminowe i papierowe, projekty, plany, widokówki, zdjęcia, afisze i tłoki pieczętne. Wraz z archiwistami będziecie mogli pochylić się nad źródłami do badań genealogicznych oraz sposobem wyszukiwania w nich informacji. Pracownicy Oddziału chętnie też doradzą, jak najprościej zabezpieczać swoje archiwa rodzinne, aby jak najdłużej służyły kolejnym pokoleniom. Archiwum zaprasza również do wysłuchania, na świeżym powietrzu, opowieści o historii willi „Pod Kozłem”, a najmłodszych do zabawy w „małego archiwistę”.

Terminy spotkań prosimy uzgadniać telefonicznie (te. 14 612 21 07) lub mailem (e-mail: bochnia@ank.gov.pl; agicala@ank.gov.pl).

Archiwum Państwowe w Lesznie

Co: Prezentacja online „Dawne smaki z materiałów w zasobie Archiwum Państwowego w Lesznie”

Kiedy: od piątku, 17 września

Gdzie: strona internetowa Archiwum Państwowe w Lesznie

Archiwum zaprezentuje dawne potrawy i przepisy zachowane w archiwalnych zbiorach. 

Archiwum Państwowe w Lublinie

Co: Wystawa wirtualna „Szkiełkiem i okiem. W kręgu bogatych zainteresowań Antoniego Mikoszewskiego”

Kiedy: od 18 września

Gdzie: strona internetowa Archiwum Państwowego w Lublinie 

Wystawa zaprezentuje bogate zainteresowania Antoniego Mikoszewskiego – prawnika żyjącego na przełomie XVIII i XIX w. Znajdziecie na niej przepisy na produkcję alkoholu i żywności, schematy wynalazków, oraz inne interesujące wypisy na tematy takie jak religia, polityka, historia czy botanika.

Archiwum Państwowe w Łodzi

Co: Wystawa wirtualna „Smaki kuchni ziemiańskiej”

Kiedy: wrzesień

Gdzie: strona internetowa Archiwum Państwowego w Łodzi 

Dwóch mężczyzn i trzy kobiety stoją wokół stołu i wznoszą toast.
Toast w Maluszynie, początek XX w. (Archiwum Państwowe w Łodzi, Archiwum Potockich i Ostrowskich z Maluszyna, sygn. IV/112, s. 466)

Wystawa przygotowana w 2012 r. przez Annę Drzewiecką i Tomasza Walkiewicza, prezentowana jest na stronie Archiwum. Z okazji tegorocznej edycji Europejskich Dni Dziedzictwa została poszerzona o nowe ciekawe materiały.

Archiwum Państwowe w Olsztynie

Co: Wystawa wirtualna „Tradycje kulinarne dawnych Prus Wschodnich”

Kiedy: weekend, 18-19 września

Gdzie: strona internetowa Archiwum Państwowego w Olsztynie 

Wystawa zaprezentuje przepisy kulinarne, jadłospisy, zestawienia dotyczące produkcji piwa i wódki. Materiały pochodzą z zasobu Archiwum Państwowego w Olsztynie i obejmują okres od XVII w. do lat 20. XX w.

Archiwum Państwowe w Opolu

Co: Nie(winne) spotkanie z winem w Archiwum Państwowym w Opolu

Kiedy: sobota, 11 września 2021 r. godz. 15:00

Gdzie: Archiwum Państwowe w Opolu, Zamkowa 2, 45-016 Opole

Plansze wystawy ustawione obok siebie przed budynkiem archiwum.
Wystawa przed budynkiem archiwum, fot. Archiwum Państwowe w Opolu.

Archiwum zaprasza na spotkanie z autorkami publikacji „Nie Winny smak miłości do alkoholi” oraz znawcami tematyki winiarstwa. W trakcie spotkania, autorki publikacji Małgorzata lżykowska i Małgorzata Blach-Margos, przedstawią historię śląskiego winiarstwa. Poznacie również najciekawsze archiwalne przepisy, związane z wytwarzaniem wina.

O produkcji trunku i prowadzeniu winnicy obecnie będziecie mogli porozmawiać również z Prezesem Śląskiego Stowarzyszenia Winiarzy, Krzysztofem Niesłańczykiem (Winnica Cassiopeia) oraz młodymi winiarzam – Martą i Janem Szlachtą (Winnica Aries).

Przed budynkiem Archiwum dostępna będzie wystawa materiałów archiwalnych, ukazujących uprawę winorośli i produkcję wina w dawnych czasach na Śląsku.

Na spotkanie obowiązują zapisy telefoniczne (te. 77 45 44 075 wew. 23)

Archiwum Państwowe w Poznaniu

Co: „Dawne smaki Poznania”

Kiedy: sobota, 18 września w godz. 11:00-13:30

Gdzie: Sala Czerwona Pałacu Działyńskich, Stary Rynek 78, Poznań

Plakat z programem

„Poznaniacy nie gęsi i swoje tradycje kulinarne mają!”

Archiwum Państwowe w Poznaniu, wspólnie z Biblioteką Kórnicką PAN i Poznańskim Centrum Dziedzictwa, zaprasza na wydarzenie pod hasłem „Dawne smaki Poznania”. Zanurzycie się w opowieść o najstarszych przepisach kulinarnych i mistrzach kuchni wielkopolskiej. Wyruszycie w podróż z wielkopolskimi znawcami kuchni europejskiej. Waszymi przewodnikami będą znawcy tradycji i historii kulinarnych regionu.

A może też zostaniecie specjalistami staropolskiej kuchni? W trakcie wydarzenia zachęcamy do udziału w konkursie „Kulinarne Adaptacje”, w którym spróbujemy zmierzyć się z historycznymi przepisami i przerobić je na wersje współczesne. Do wygrania atrakcyjne nagrody!

Program:

11:00-11:45 – dr Dawid Barbarzak „Wielkopolanie przy włoskim stole. Kulinarne wrażenia podróżne Stanisława Reszki i Tomasza Tretera (1569-1600)”

Jakie znaczenie miała kuchnia i stół w podróżach polskich dyplomatów renesansowych? Czy stół był miejscem, gdzie uprawiano wielką politykę, nawiązywano cenne przyjaźnie i manifestowano status władców? Jak wyglądała jadalnia polskiego posła i kardynała w Rzymie? Stanisław Reszka i Tomasz Treter, dwaj wielkopolscy duchowni, mieli okazję osobiście przekonać się o tych kwestiach podczas swych wieloletnich pobytów we Włoszech. Z kart dziennika podróżnego oraz listownej korespondencji spisanych przez autorów w drugiej połowie XVI wieku, wyłania się świat polsko-włoskiej dyplomacji od kuchni. Jej kulisy poznacie podczas prelekcji.

11:45-12:15 – przerwa

Możliwość zwiedzenia wystawy „Dawne smaki Poznania” w holu Pałacu Działyńskich. Archiwum Państwowe w Poznaniu i Biblioteka Kórnicka PAN zaprezentują najciekawsze materiały ze swoich zasobów, dotyczące dziedzictwa kulinarnego Wielkopolski

Konkurs ,,Kulinarne Adaptacje" – zmodyfikuj staropolski przepis i wygraj nagrody!

12:15-13:00 – Maciej Barton „Podróże po kuchni staropolskiej. Żywot nieznany smakosza z rodu Radolińskich”

Jaką wiedzę o codzienności naszych przodków możemy wydobyć ze źródeł archiwalnych? Co o ich życiu mówią zapisane tradycje kulinarne? Bohaterem wykładu będzie Paschalis Radoliriski, XVIII-wieczny urzędnik, smakosz, Wielkopolanin oraz jego spuścizna, zachowana w zbiorach Archiwum Państwowego w Poznaniu. Dowiecie się o jego życiu, zainteresowaniach, a także posmakujecie dworu szlacheckiego w Wielkopolsce w okresie rozbiorów. Emocji nie zabraknie!

13:00-13:30 – Zakończenie i rozstrzygnięcie konkursu

O prelegentach:

dr Dawid Barbarzak – pracownik Poznańskiego Centrum Dziedzictwa oraz Instytutu Filologii Klasycznej UAM, literaturoznawca, badacz podróży staropolskich, autor pracy doktorskiej poświęconej kulturze stołu polskich dyplomatów we Włoszech.

Maciej Barton ­– historyk, pisarz i kucharz, zdobywca tytułu Szefa Kuchni Tradycyjnej. Jego zainteresowania naukowe koncentrują się wokół kuchni wielkopolskiej i szeroko rozumianej tradycji kulinarnej. Obecnie przygotowuje pracę doktorską na temat działalności Paschalisa Radolińskiego i jego pism kulinarnych.

Archiwum Państwowe w Przemyślu

Co: Wystawa wirtualna „Porady prasowe. Z przymrużeniem oka i nie tylko”

Kiedy: od piątku, 10 września

Gdzie: strona internetowa Archiwum Państwowego w Przemyślu 

Plakat wystawy

Na wirtualnej wystawie Archiwum zaprezentuje przepisy kulinarne, drukowane w prasie, zarówno w latach trzydziestych, jak i osiemdziesiątych ubiegłego stulecia. Poznacie także niezwykłe porady dotyczące urody oraz zdrowia, jakimi raczono ówczesnych czytelników.

Archiwum Państwowe w Szczecinie

Co: Wykłady online

Kiedy: wrzesień

Gdzie: na kanale Archiwum Państwowego w Szczecinie na YouTube

Archiwum planuje prezentację 3 filmów o tematach przewodnich Europejskich Dni Dziedzictwa 2021 – „Smaki Dziedzictwa”, oraz Zachodniopomorskich Dni Dziedzictwa – „Skarbiec pamięci”.

Kierownik Oddziału I Archiwum dr hab. Paweł Gut zaprezentuje wykłady pt. „Gęsina, baranina… Przysmaki z pomorskiej kuchni” oraz „Pasztecik i paprykarz – szczecińskie specjały”, zaś kustosz Anna Kandybowicz opowie o będących istnym skarbcem pamięci aktach szkolnych, w wypowiedzi pt. „Klasa zachowuje się nieodpowiednio. Akta szkolne odzwierciedleniem swoich czasów”.

Archiwum Państwowe w Toruniu

Co: Wystawa wirtualna „Z kurą każdy kucharz dobry. Kulinaria w zasobie Archiwum Państwowego w Toruniu”

Kiedy: sobota, 11 września w godzinach 11:00-16:00; od poniedziałku do piątku, 13-17 września w godzinach 8:30-14:30; sobota, 18 września w godzinach 11:00-16:00.

Gdzie: strona internetowa Archiwum Państwowego w Toruniu

Plakat wystawy

Archiwum zaprasza na kulinarną ucztę, podczas której toruńskie archiwalia zaserwują wyśmienite potrawy i trunki. Dowiecie się, jak torunianie ugościli wielkiego mistrza Ulricha von Jungingen w 1407 r. Poznacie początki i dzieje słynnego toruńskiego piernika oraz przysmaki kuchni staropolskiej: kapłony, kuropatwy, gęsi, pstrągi, dorsze i łososie. Odwiedzicie toruńskie restauracje z okresu międzywojennego. Zasiądziecie do stołu z rodziną Steinbornów, a także weźmiecie udział w oficjalnych i nieco mniej formalnych spotkaniach z okresu PRL.

Archiwum Państwowe w Warszawie

Co: Wystawa plenerowa „Reklama dźwignią handlu”

Kiedy: 7-30 września

Gdzie: na murach Starego Miasta koło Barbakanu w Warszawie

Plansze wystawy wywieszone na murze.
Wystawa na murach Barbakanu, fot. Archiwum Państwowe w Warszawie.

Archiwum zaprasza do świata przedwojennej reklamy! Zobaczcie, jak dawniej zachęcano do zakupu różnych artykułów spożywczych: kawy, herbaty, czekolady, ciast i innych słodkości, trunków i papierosów, kosmetyków i lekarstw oraz różnorodnych sprzętów domowych. Przekonacie się, że materiały prezentowane na wystawie są aktualne także obecnie, a „historia kołem się toczy”.

Archiwum Państwowe we Wrocławiu Oddział w Jeleniej Górze

Co: Wystawa „Piwo w Karkonoszach”

Kiedy: 8 września-30 listopada, od poniedziałku do piątku w godz. 9:00­-15:00 oraz w dwa weekendy 11-12 września i 18-19 września we wspomnianych godzinach

Gdzie: Archiwum Państwowe we Wrocławiu Oddział w Jeleniej Górze, ul. płk. W. Kazimierskiego 3, Jelenia Góra

Pergaminy w gablotach.
Wystawa „Piwo w Karkonoszach”, fot. K. Pawlikowska i P. Pokrątka-Szyszka.

Wystawa prezentuje 700-letnią tradycję piwowarską w regionie karkonoskim. Składa się z 13 gablot i 18 plansz, opisujących dzieje słodownictwa i browarnictwa oraz przedstawiających dzieje poszczególnych browarów: w Miedziance, Jeleniej Górze, Lwówku Śląskim, Mirsku i Gryfowie Śląskim. Zwiedzając ekspozycję, zobaczycie XIV-wieczne dokumenty przywilejów piwowarskich oraz cechowe browarników i słodowników, poznacie przepisy warzenia piwa i przyjrzycie się bliżej aktom budowlanym i fotografiom z dawnych lat. Ekspozycję wzbogacają muzealia pochodzące ze zbiorów jeleniogórskich muzeów i lwóweckiej biblioteki: skrzynki na piwo, beczki, butelki i kufle.

Wystawie towarzyszy katalog autorstwa Wojciecha Szczerepy.

Butelki, kufel i beczki w gablotach.|
Wystawa „Piwo w Karkonoszach”, fot. K. Pawlikowska i P. Pokrątka-Szyszka.

 

Inne wydarzenia Europejskich Dni Dziedzictwa 2021

Porozumienie z PGE Energia Ciepła S.A.

7 września 2021 r. Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych dr Paweł Pietrzyk zawarł porozumienie o współpracy ze spółką PGE Energia Ciepła S.A. Na jego mocy Archiwa Państwowe będą służyć pomocą merytoryczną w organizacji archiwów spółki

Porozumienie obejmuje PGE Energia Ciepła S.A., reprezentowaną przez Prezesa Zarządu Przemysława Kołodziejaka i Członka Zarządu Radosława Woszczyka, oraz 3 spółki zależne: PGE Toruń S.A., Zespół Elektrociepłowni Wrocławskich Kogeneracja S.A. i Elektrociepłownię „Zielona Góra” S.A. W ramach współpracy eksperci Archiwów Państwowych wesprą swoją wiedzą spółki w zakresie organizacji ich archiwów oraz ewidencjonowania, opracowywania i przechowywania zgromadzonej w nich dokumentacji.

Przekaż pamiątki związane z VI Światowymi Dniami Młodzieży

Archiwum Państwowe w Częstochowie zbiera pamiątki związane z VI Światowymi Dniami Młodzieży. W odbywającym się 10-15 sierpnia 1991 roku wydarzeniu, wzięło udział 1,6 miliona młodych ludzi z ponad 170 krajów. Z młodzieżą z całego świata spotkał się wówczas papież Jan Paweł II

Kartka ze szkicem kościoła na Jasnej Górze i zapiskiem „Otrzymaliście Ducha przybrania za synów” Rz 8,15, Jan Paweł II, Jasna Góra, Częstochowa, 14-15 sierpnia 1991
Archiwum Państwowe w Częstochowie, 8/59 Zbiór afiszy i druków ulotnych z terenu miasta Częstochowy i powiatu częstochowskiego.

Chcąc upamiętnić to ważne wydarzenie w historii Częstochowy, Archiwum planuje zorganizować specjalną wystawę. Niestety w zasobie znajduje się niewiele dokumentów dotyczących zjazdu. Zachowały się pojedyncze pisma, druki ulotne i pocztówki. Archiwum Państwowe w Częstochowie zachęca więc uczestników wydarzenia do przekazywania zdjęć, spisanych wspomnień, korespondencji, dokumentów i innych pamiątek związanych z VI Światowymi Dniami Młodzieży. Zostaną one właściwie zabezpieczone i będą wykorzystywane przy wystawach oraz projektach edukacyjnych. W zamian przekazujący otrzymają m.in. kopie cyfrowe i gadżety.

Skontaktuj się z Archiwum Państwowym w Częstochowie:

adres: ul. Rejtana 13, 42-202 Częstochowa

e-mail: kancelaria@czestochowa.ap.gov.pl

tel./fax: +48 34 363 82 31, +48 34 363 89 31

 


 

Nowe archiwalia w zasobie kaliskiego Archiwum

Archiwum Państwowe w Kaliszu wzbogaciło się w sierpniu o nowe materiały źródłowe – spuścizny kaliskiego przedsiębiorcy, rzemieślnika, lekarza i artystki

Wśród archiwaliów znajdują się m.in. dokumenty sprzedawcy „manufaktury” Mojsze Królla. Dzięki ocalałym z pożogi II wojny światowej wekslom, pokwitowaniom rachunkowym i wykazowi dłużników możemy zorientować się tak w skali działalności jednego z wielu żydowskich handlowców w Kaliszu, jaki i siatce jego odbiorców, która rozciągała się od Łodzi po poznańskie Wronki.

Dokumenty rozłożone na stoliku.
Spuścizna Mojsze Królla, fot. T. Dalinkiewicz.

Natomiast na podstawie przekazanych do Archiwum dokumentów po Zenonie Rogackim, można prześledzić losy rzemieślnika i jego zakładu krawieckiego na tle zmieniającej się sytuacji polityczno-społecznej – od XIX w. przez lata okupacji, po czasy stalinowskie. W tej samej paczce znajdowały się również materiały obrazujące zawodową drogę syna Zenona – Kazimierza (1929-2018), znanego kaliskiego lekarza i samorządowca.

Dokumenty rozłożone na stoliku.
Spuścizna Zenona i Kazimierza Rogackich, fot. T. Dalinkiewicz.

Najbardziej osobisty charakter ma kolekcja po Kazimierze Starzyckiej-Kubalskiej (1919-2005), artystce przez długie lata związanej z Teatrem im. Wojciecha Bogusławskiego w Kaliszu. W skład spuścizny wchodzi album ze zdjęciami, korespondencja prywatna (kartki pocztowe i listy), rejestry wydatków, odcinki emerytury oraz potwierdzenia regularnych wpłat na Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce, a także list zatytułowany „Moja ostatnia prośba…”, będący nieformalnym testamentem.

Wśród przekazanych archiwaliów znajduje się również teczka, zawierająca koncepcje rozbudowy sieci kolejowej w węźle kaliskim z lat 1948-1956 z niemieckimi planami kaliskiej sieci kolejowej z 1941 r.

Dokumenty rozłożone na stoliku.
Spuścizna Kazimiery Starzyckiej-Kubalskiej, fot. T. Dalinkiewicz.

Wszystkie przekazane dokumenty są w dobrym stanie fizycznym i nie wymagają konserwacji. Część z nich (materiały M. Królla, dokumenty dotyczące sieci transportowej) została od razu uporządkowana, zabezpieczona w opakowaniach bezkwasowych, zewidencjonowana i jest już gotowa do udostępnienia w pracowni naukowej Archiwum. Inne (spuścizna Rogackich i Kazimierzy Starzyckiej-Kubalskiej) wymagają dłuższych prac archiwizacyjnych, które archiwiści przeprowadzą jeszcze w tym roku. Materiały pozyskano dzięki Muzeum Okręgowemu Ziemi Kaliskiej.


 

Wystawa „17. Pułk Ułanów Wielkopolskich i 55. Poznański Pułk Piechoty w Lesznie i Rawiczu – 18 lat wspólnej historii”

Archiwum Państwowe w Lesznie zaprasza do zwiedzania wystawy „17. Pułk Ułanów Wielkopolskich i 55. Poznański Pułk Piechoty  w Lesznie i Rawiczu – 18 lat wspólnej historii”

Defilada wojskowa. Grupa żołnierzy jadzie konno. W tle przyglądający się tłum.
Święto pułku ułanów. Defiluje 4. szwadron, Leszno, 1930 r., Archiwum Państwowe w Lesznie, Archiwum Zygmunta Zakrzewskiego, sygn. 2

Celem wystawy jest ukazanie historii garnizonów Leszno i Rawicz z lat 1921–1939. Ekspozycja opowiada o początkach oddziałów, o ich przybyciu do Leszna i Rawicza. Prezentuje również infrastrukturę, którą wykorzystywali żołnierze obu pułków, miejsca pamięci, pobór, manewry, szkolenie i wychowanie fizyczne, uroczystości zarówno oficjalne, jak i mniej oficjalne „herbatki”, wreszcie aktywność obywatelską oraz zadania z zakresu utrzymania porządku.

Wystawie towarzyszy katalog. Omawia on zagadnienia prezentowane na wystawie oraz zawiera reprodukcje materiałów archiwalnych i z zasobu biblioteki archiwum.

 

Wydarzenie: Wystawa „17. Pułk Ułanów Wielkopolskich i 55. Poznański Pułk Piechoty  w Lesznie i Rawiczu – 18 lat wspólnej historii”

Data: od 2 września do połowy listopada 2021 r.

Miejsce: Archiwum Państwowe w Lesznie, ul. Ludwika Solskiego 71

60 lat Archiwum Państwowego w Koszalinie

Za nami obchody pierwszego z tegorocznych jubileuszy w sieci Archiwów Państwowych.

Swoje 60-lecie przez dwa dni świętowało Archiwum Państwowe w Koszalinie. 21 sierpnia w ramach festiwalu Good Vibe odbył się koncert, podczas którego Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych dr Paweł Pietrzyk wręczył honorową odznakę za zasługi dla archiwistyki dziennikarzowi muzycznemu Mariuszowi Rodziewiczowi.

Rozrywkowej formie obchodów towarzyszyły wystawy plenerowe: "Rock Archiwum" poświęcona historii koszalińskiego rocka, umiejscowiona na dziedzińcu Archiwum , "Mielno na starych pocztówkach" stworzona przy współpracy z Gminą Mielno, zlokalizowana na deptaku w Mielnie oraz wystawa "(Nie)znane twarze Koszalina" znajdująca się na Rynku Staromiejskim w Koszalinie. 

Dodatkową atrakcją, jaką przygotowało Archiwum był cykl filmów "Poznaj z nami Koszalin", który powstał przy współpracy z Polskim Radiem Koszalin. Filmy prezentowane są na pokładzie katamaranu pływającego po jeziorze Jamno.

Przed nami uroczystości w kolejnych archiwach: Gorzowie Wielkopolskim (70-lecie), Radomiu (100-lecie), Kaliszu (70-lecie), Częstochowie (70-lecie) i Suwałkach (100-lecie).

Więcej informacji o przebiegu uroczystości można znaleźć na stronie internetowej AP w Koszalinie oraz na profilu archiwum na Facebooku.

 


Otwarcie obchodów 60-lecia Archiwum Państwowego w Koszalinie. Dyrektor AP w Koszalinie Katarzyna Królczyk i Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych dr Paweł Pietrzyk.

 

Kilka osób stojących rzędem na scenie. Jedna z nich mówi do mikrofonu.
Otwarcie koncertu w ramach IX edycji Good Vibe Festival w Koszalinie. Na zdjęciu (od prawej): Dyrektor AP w Koszalinie Katarzyna Królczyk, Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych dr Paweł Pietrzyk, Prezydent Koszalina Piotr Jedliński, Beata Kujszczyk (AP w Koszalinie) i Piotr Jaśkiewicz (Prezes Fundacji Nauka dla Środowiska, organizującej festiwal).

 

Plenerowa scena. Mężczyzna w garniturze trzyma w dłoniach duży bukiet kwiatów. Obok niego młodszy mężczyzna z odznaczeniem i dyplomem w dłoniach
Wręczenie honorowej odznaki za zasługi dla archiwistyki dziennikarzowi muzycznemu Mariuszowi Rodziewiczowi przez Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych.

 

Grupa osób w czerwonych koszulkach siedzi w sali ozdobionej plakatami w antyramach. Z brzegu mężczyzna w garniturze. Wszyscy wpatrują się w punkt poza kadrem.
Spotkanie Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych z pracownikami AP w Koszalinie.

 

Młody mężczyzna prezentujący odznakę
Dziennikarz muzyczny Mariusz Rodziewicz, laureat honorowej odznaki za zasługi dla archiwistyki (fot. Olga Rodziewicz).

 


Okolicznościowa wystawa pt. "Rock Archiwum. Koszalińska scena muzyczna" przygotowana na podstawie materiałów przekazanych do koszalińskiego Archiwum Państwowego m.in. przez rockowe zespoły muzyczne Mr. Zoob, Ten Dollars, Gdzie Cikwiaty (fot. Mariusz Rodziewicz).

 


Okolicznościowa wystawa pt. "Rock Archiwum. Koszalińska scena muzyczna" przygotowana na podstawie materiałów przekazanych do koszalińskiego Archiwum Państwowego m.in. przez rockowe zespoły muzyczne Mr. Zoob, Ten Dollars, Gdzie Cikwiaty (fot. Mariusz Rodziewicz).

 


Otwarcie wystawy plenerowej “(Nie)znane twarze Koszalina”.



Wystawa jest dostępna w otwartej przestrzeni Rynku Staromiejskiego w Koszalinie do 31 sierpnia 2021 roku.
 


Wystawa “Mielno na starych pocztówkach”. Na 40 tablicach zaprezentowano ponad 100 unikatowych fotografii oraz pocztówek, które przekazał do archiwum Pan Zbigniew Wojtkiewicz.

 

 

Archiwalny Fotoplastikon Online: Radom

Archiwalny Fotoplastikon Online przybywa do Radomia! Premiera nowego odcinka już 27 sierpnia o godzinie 18:00 w mediach społecznościowych Narodowego Archiwum Cyfrowego.

 
Zapraszamy do Radomia czasów II RP i II wojny światowej! Poznajcie z nami tę lokalną kartę polskiej historii, opowiedzianą językiem archiwalnych kadrów fotograficznych. Unikatowe zdjęcia dokumentujące rzeczywistość Radomia wprawiliśmy w ruch i musnęliśmy kolorami, aby uczynić opowieść jeszcze bardziej sugestywną.
 
Wielokulturowy, tętniącym życiem Radom rozwijał się w międzywojniu w niezwykłym tempie. Okres prosperity brutalnie przerwała jednak druga wojna światowa. W okresie okupacji miasto było siedzibą jednego z dystryktów Generalnego Gubernatorstwa, zaś jego żydowskich mieszkańców zamknięto w getcie, aby następnie wywieźć do Treblinki. Radom stał się jednak bardzo silnym ośrodkiem polskiego oporu i areną licznych spektakularnych działań polskiego państwa podziemnego.
 
Czujne oko bez trudu dostrzeże w filmie liczne afisze z okresu dwudziestolecia międzywojennego i okupacji. Te autentyczne archiwalia stanowią doskonałe dopełnienie obrazu radomskich ulic tamtych lat.
 
Kolejny odcinek wirtualnego cyklu realizowanego przez Narodowe Archiwum Cyfrowe powstał we współpracy z Archiwum Państwowym w Radomiu. Trailer dostępny jest w TYM miejscu.
 
___
 
„Archiwalny Fotoplastikon Online” to nowa, wirtualna odsłona cyklu wystaw „Archiwalny Fotoplastikon”, który w latach 2018-2019 cieszył się ogromnym zainteresowaniem publiczności. Podczas jego dwóch edycji w dziewięciu miastach – Warszawie, Zamościu, Krakowie, Koszalinie, Poznaniu, Opolu, Wrocławiu, Lublinie i Gdańsku – zagościł stylowy mobilny fotoplastikon, w którym w technice stereoskopowej prezentowane były archiwalne fotografie miast i ich mieszkańców, pochodzące ze zbiorów NAC i innych Archiwów Państwowych. Tegoroczna wirtualna edycja Fotoplastikonu pozwala Wam cieszyć się trójwymiarowymi zdjęciami z kolejnych lokalizacji, bez jakichkolwiek ograniczeń!
 
W „Archiwalnym Fotoplastikonie Online – Radom” wykorzystano materiały archiwalne ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego i Archiwum Państwowego w Radomiu.
 
Projekt „Archiwalny Fotoplastikon Online” dofinansowano ze środków Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu w ramach Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA na lata 2017-2022.
 
Realizacja: Fundacja Koncept Kultura

Opracowanie zasobu Archiwum Klubu Inteligencji Katolickiej

W ramach konkursu Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych „Wspieranie działań archiwalnych” Archiwum Klubu Inteligencji Katolickiej opracowało ponad 9,2 m.b. dokumentacji, 7 tys. zdjęć i 250 nagrań

Archiwum jest ważnym miejscem przechowywania historii Klubu Inteligencji Katolickiej. Dzięki pracom przeprowadzonym w ramach projektu znacznie powiększona została opracowana część zasobu Archiwum. Równocześnie powiększył się on o nowe typy archiwaliów – nagrania dźwiękowe i fotografie cyfrowe.

Kartoteki członków klubu w pudełku.
Opracowywanie zasobu Archiwum Klubu Inteligencji Katolickiej fot. KIK.

Dokumentacja aktowa została usystematyzowana i odpowiednio zabezpieczona. Dokumenty spaginowano i przełożono papierem bezkwasowym lub włożono do kopert. Następnie umieszczono je w nowych bezkwasowych teczkach, które zostały odpowiednio opisane. Do zasobu archiwum włączono również kolekcję ponad 7 tys. zdjęć i 250 nagrań. Dzięki wsparciu wolontariuszy zostały one rozpoznane, uporządkowane i opisane. Fotografie przestawiają życie Klubu oraz jego środowiska, m.in. udział Klubu w życiu publicznym, zebrania władz, dyskusje, odczyty, ale też spotkania poszczególnych sekcji. Kolekcja nagrań jest zdigitalizowaną kopią kaset magnetofonowych ze zbiorów KIK. Obejmuje ona m.in. cenne nagrania ze spotkań Klubu w latach 80.

Otworzona teczka z dokumentami.
Opracowywanie zasobu Archiwum Klubu Inteligencji Katolickiej fot. KIK.

Inwentarze tych materiałów można już przeglądać w serwisie Szukaj w Archiwach. Szczegółowy inwentarz fotografii (z wyszczególnionymi osobami) jest dostępny w siedzibie Klubu.

Konkurs dotacyjny pn. „Wspieranie działań archiwalnych” organizowany jest przez Naczelną Dyrekcję Archiwów Państwowych od 2016 r. ze środków przekazywanych przez Ministerstwo Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu. Jego celem jest udzielenie wsparcia podmiotom wytwarzającym i gromadzącym materiały archiwalne wchodzące w skład ewidencjonowanego niepaństwowego zasobu archiwalnego. Przyznawane środki pozwalają na realizację projektów z zakresu opracowywania, udostępniania i zabezpieczania materiałów archiwalnych. O przyznanie dotacji Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych ubiegać się mogą m.in. fundacje, stowarzyszenia oraz instytucje kościelne i religijne.

W ramach przeprowadzonych edycji konkursów w latach 2016-2020 dofinansowano 103 projekty. Łączna wysokość przekazanych środków wynosi obecnie ponad 4,8 mln zł.